Kierownica

Kierownica przenosi moment obrotowy wywierany przez kierowcę na kolumnę kierowniczą i, zależnie od wersji, stanowi miejsce montażu przycisku klaksonu, przycisków wielofunkcyjnych oraz poduszki powietrznej kierowcy. W samochodach ciężarowych, autobusach i samochodach dostawczych MAN i Mercedes jej wymiana wymaga więc uwzględnienia nie tylko odpowiedniej średnicy zewnętrznej. Zgodne muszą być również połączenie piasty, wyposażenie elektryczne i elementy bezpieczeństwa. Luzy, odspajająca się okładzina kierownicy lub niedziałające elementy sterujące wymagają każdorazowo ukierunkowanej diagnostyki.

Kierownice i powiązane części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia pojazdu. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie wystarczą. Należy dodatkowo sprawdzić oryginalny numer części, okres produkcji i kody wyposażenia. Na przykład w pojazdach MAN TGX z kabinami XL, XLX i XXL oraz Mercedes Actros z kabinami Lang StreamSpace, Lang BigSpace i Lang GigaSpace mogą występować różne generacje kierownic i modułów sterujących. Sama nazwa kabiny nie potwierdza zamienności. Również w modelach Lion’s City, Citaro, TGE i Sprinter konieczna jest weryfikacja wersji wyposażenia.

Dostępne są kierownice podstawowe z przyciskiem klaksonu oraz warianty wielofunkcyjne, z poduszką powietrzną lub bez niej, z podgrzewaniem lub bez oraz z wykrywaniem dłoni lub bez, zależnie od wyposażenia pojazdu. Ich konstrukcja łączy metalowy szkielet z powłoką poliuretanową lub obszyciem skórzanym. Kluczowe parametry to średnica zewnętrzna, głębokość piasty, osiowe położenie montażowe, profil wielowypustu i pasowanie na wałku kolumny kierowniczej. Inna średnica zmienia wymaganą siłę obracania kierownicy i może utrudniać odczyt wskazań przyrządów. Należy również sprawdzić kodowanie złączy, punkty mocowania modułu poduszki powietrznej i kompatybilność ze zwijaczem taśmy kierownicy. Nie ma tu uniwersalnych tolerancji pasowania ani momentów dokręcania: należy stosować dane serwisowe właściwe dla danego pojazdu.

Wygładzona, popękana lub obracająca się powłoka pogarsza pewność chwytu. Odgłosy klikania przy zmianach obciążenia kierownicy mogą wskazywać na poluzowane mocowanie piasty, uszkodzony wielowypust lub luz w łożyskowaniu kolumny kierowniczej. Zanik działania klaksonu i przycisków podczas obracania kierownicą wskazuje raczej na przerwę w zwijaczu taśmy kierownicy lub połączeniu przewodowym niż na uszkodzenie wieńca kierownicy.

1. Zatrzymaj pojazd w bezpiecznym miejscu, zabezpiecz go przed przetoczeniem i sprawdź wieniec, ramiona oraz piastę kierownicy pod kątem pęknięć, odkształceń i przemieszczania się okładziny względem szkieletu.
2. Poruszaj lekko kierownicą wokół położenia środkowego, obserwując jednocześnie wałek kolumny kierowniczej. Zmierz ruch jałowy na obwodzie kierownicy za pomocą podziałki lub jako kąt obrotu. Porównaj wynik z wartością graniczną producenta w określonych warunkach badania; całkowity luz układu kierowniczego nie świadczy sam w sobie o uszkodzeniu kierownicy.
3. Sprawdź ruch osiowy i promieniowy czujnikiem zegarowym w wyznaczonym punkcie pomiarowym. Ustal, czy ruch pochodzi z połączenia piasty, łożysk kolumny kierowniczej czy blokady jej regulacji.
4. W przypadku usterek elementów sterujących odczytaj kody błędów i bieżące stany przełączników odpowiednim urządzeniem diagnostycznym. Sprawdzaj napięcie zasilania i ciągłość wyłącznie w obwodach niepirotechnicznych dopuszczonych do takich pomiarów, zgodnie ze schematem elektrycznym. Nigdy nie wykonuj pomiarów multimetrem ani lampką kontrolną bezpośrednio w obwodach zapalników poduszek powietrznych.

Prace przy poduszkach powietrznych należy powierzać wyłącznie uprawnionemu, przeszkolonemu personelowi. Odłącz zasilanie pojazdu zgodnie z procedurą producenta i zachowaj wymagany czas oczekiwania. Ustaw przednie koła do jazdy na wprost, zabezpiecz zwijacz taśmy kierownicy w położeniu środkowym i zapobiegaj jego obracaniu po demontażu. Tam, gdzie jest to wymagane, użyj odpowiedniego ściągacza; uderzenia młotkiem mogą uszkodzić łożyska kolumny kierowniczej i konstrukcyjne elementy bezpieczeństwa.

Kierownice z pęknięciami, odkształceniami lub uszkodzonym wielowypustem piasty należy wymienić; spawanie lub prowizoryczne poprawianie pasowania nie są bezpiecznym rozwiązaniem. Zamontuj wymagane nowe elementy mocujące i użyj skalibrowanego klucza dynamometrycznego, w razie potrzeby z dodatkowym dokręceniem o określony kąt. Następnie sprawdź klakson, przyciski, autotest poduszki powietrznej oraz swobodę obracania kierownicy. Wykonaj kalibrację czujnika kąta skrętu, jeśli wymaga tego procedura producenta. Nie koryguj przekrzywionego położenia kierownicy przez samo przestawienie jej na wielowypuście: najpierw sprawdź położenie środkowe i geometrię kół.