Hydrodrive PTO

Przystawka odbioru mocy PTO (Power Take-Off) w układzie MAN HydroDrive przekazuje moc mechaniczną do pompy hydraulicznej załączanego napędu przednich kół. Napęd pompy stanowi połączenie między skrzynią biegów a hydraulicznym układem napędowym. Zużycie uzębień, połączeń wałów lub łożysk tocznych może zatem powodować zarówno hałas w układzie napędowym, jak i niedostateczną siłę napędową. Brak wspomagania napędu nie oznacza jednak automatycznie uszkodzenia przystawki odbioru mocy: należy również wykluczyć straty wydajności pompy, problemy ze sterowaniem hydraulicznym oraz niespełnienie warunków załączenia.

Części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia pojazdu, uzupełnionego o dane identyfikacyjne skrzyni biegów i numery części. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie są wystarczające. W modelach MAN TGS i TGX z HydroDrive przyłącza i wersje wykonania różnią się zależnie od roku produkcji i konfiguracji układu napędowego. Rodziny silników, takie jak D20 i D26, stanowią informację pomocniczą, ale same nie przesądzają o dopasowaniu napędu pompy.

Należy rozróżniać przystawki odbioru mocy zależne od silnika, zależne od sprzęgła oraz zależne od wału wyjściowego skrzyni biegów. W MAN HydroDrive pompa hydrauliczna jest zamontowana na przystawce PTO z tyłu skrzyni biegów. Po wciśnięciu sprzęgła w celu zmiany biegu napęd tej przystawki PTO zostaje na krótko przerwany. W rezultacie podczas zmiany biegu hydrauliczny napęd przedniej osi zostaje na moment wyłączony. Mercedes HAD (Hydraulic Auxiliary Drive) wykorzystuje inną architekturę układu, z napędem pompy od strony silnika. Pompa wysokiego ciśnienia obsługująca przednie koła jest połączona z silnikową przystawką PTO z tyłu bloku silnika, po stronie rozrządu. Ponieważ ta przystawka PTO jest napędzana bezpośrednio przez silnik i znajduje się przed skrzynią biegów, pompa pracuje również po wciśnięciu sprzęgła lub podczas zmiany biegu na wyższy. Dzięki temu ciśnienie w układzie napędu przedniej osi zostaje utrzymane. Mercedes określa to jako jazdę bez przerwy w przekazywaniu siły napędowej (traction-on-demand). Części tych układów nie są zamienne tylko dlatego, że pełnią tę samą funkcję. To zastosowanie dotyczy samochodów ciężarowych z hydraulicznym napędem przednich kół.

Należy sprawdzić przełożenie, kierunek obrotów, maksymalną dopuszczalną prędkość obrotową i przenoszony moment obrotowy. Zgodne muszą być także centrowanie kołnierza, uzębienie wału, rozstaw mocowań oraz dostępna przestrzeń montażowa w kierunku osiowym. Koła zębate z hartowanej stali i połączenia wielowypustowe wymagają zalecanego pasowania; nadmierny luz powoduje obciążenia udarowe. Materiał uszczelnień musi być odpowiedni do stosowanego środka smarnego i temperatury pracy. Ciśnienie robocze układu hydraulicznego jest parametrem systemowym, a nie klasą ciśnieniową mechanicznej obudowy PTO.

Typowe objawy to wycie kół zębatych, grzechotanie przy zmianach obciążenia, nieszczelne uszczelnienia wałów oraz drgania w okolicy kołnierza pompy. Korozja cierna na wielowypustach często wskazuje na mikroruchy spowodowane niedostatecznym dociskiem lub błędami osiowania. Uszkodzone łożyska toczne mogą następnie prowadzić do uszkodzenia powierzchni współpracujących z uszczelnieniami i zaburzenia zazębienia kół zębatych.

1. Sprawdź warunki pracy układu. Odczytaj kody usterek i wartości bieżące za pomocą odpowiedniego urządzenia diagnostycznego. Porównaj żądanie załączenia, zezwolenie na załączenie, prędkość pojazdu i temperaturę oleju hydraulicznego z warunkami określonymi przez producenta.
2. Skontroluj połączenie mechaniczne. Bezpiecznie unieruchom pojazd, zabezpiecz układ przed niezamierzonym załączeniem i zredukuj ciśnienie w układzie hydraulicznym zgodnie z instrukcją. Sprawdź mocowania, powierzchnie kołnierzy i ewentualne wycieki. Zmierz luz promieniowy i osiowy oraz bicie kołnierza za pomocą czujnika zegarowego; porównaj wyniki z tolerancjami właściwymi dla danej skrzyni biegów.
3. Oceń smarowanie i obecność cząstek zużycia. Tam, gdzie ma to zastosowanie, sprawdź poziom oleju w skrzyni biegów i wymagane smarowanie przystawki odbioru mocy. Zbadaj próbkę oleju i magnetyczny korek spustowy pod kątem obecności cząstek metalu. Nie dopuszczaj do mieszania oleju przekładniowego z olejem hydraulicznym.
4. Zweryfikuj parametry pracy układu hydraulicznego. W wyznaczonych punktach pomiarowych zmierz ciśnienie i natężenie przepływu przy określonej temperaturze i prędkości obrotowej, używając przyrządów pomiarowych o odpowiednim zakresie ciśnienia. Samo zbyt niskie ciśnienie nie dowodzi uszkodzenia PTO; oceń również przecieki wewnętrzne pompy i regulację ciśnienia.

Nie ograniczaj się do wymiany uszkodzonych uszczelnień, jeśli parametry wałów lub łożysk tocznych wykraczają poza tolerancje. Sprawdź również uzębienie współpracujące i podparcie pompy. Podczas montażu stosuj zalecane momenty dokręcania, nowe wymagane elementy zabezpieczające i zadbaj o prawidłowe osiowanie; nigdy nie dociągaj niedopasowanej pompy do właściwego położenia za pomocą śrub mocujących.

Usuń cząstki zużycia z objętego uszkodzeniem obiegu smarowania, a ewentualne zanieczyszczenie układu hydraulicznego usuń osobno, zgodnie z procedurą producenta. Następnie przeprowadź kontrolowaną próbę działania i sprawdź hałas, temperaturę oraz ewentualne wycieki pod obciążeniem. Braem może pomóc w identyfikacji właściwej wersji na podstawie numeru podwozia.