Akcesoria

Akcesoria do rur wydechowych i tłumików zapewniają gazoszczelne połączenia, prawidłowe podwieszenie oraz odpowiednią swobodę ruchu przy rozszerzalności cieplnej. Obejmy wydechu, tuleje łączące, pierścienie uszczelniające, opaski mocujące tłumik, wsporniki mocujące i elementy gumowo-metalowe wpływają na trwałość całego układu wydechowego. Niewłaściwie dobrana obejma lub zużyty punkt podwieszenia mogą powodować nawracające nieszczelności, nawet jeśli rura wydechowa lub tłumik zostały niedawno wymienione.

Osłony termiczne ograniczają promieniowanie cieplne z gorących elementów układu wydechowego na sąsiednie podzespoły. Chronią między innymi wiązki przewodów elektrycznych, przewody paliwowe i hamulcowe, elementy z tworzyw sztucznych oraz podłogę kabiny lub pojazdu przed przegrzaniem i uszkodzeniami termicznymi. W zależności od wersji montuje się je przy kolektorze wydechowym i przyłączu turbosprężarki, wzdłuż rur wydechowych oraz wokół tłumików lub elementów układu oczyszczania spalin, takich jak katalizatory i filtry cząstek stałych. Mocuje się je w przewidzianych do tego punktach na elemencie układu wydechowego, silniku, podwoziu lub nadwoziu, tak aby osłona znajdowała się między źródłem ciepła a chronionymi częściami. Należy zachować wymaganą szczelinę powietrzną i wolną przestrzeń na rozszerzalność cieplną; prawidłowe położenie i sposób mocowania zależą od wersji wykonania.

Części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia pojazdu. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie na podstawie nazwy modelu nigdy nie wystarczają. W MAN TGL i TGM z silnikami D08 przyłącza i punkty podwieszenia różnią się od tych w wersjach z silnikami D26. Również w Mercedes Atego z OM 936 i Actros z OM 471 decydujące znaczenie mają wersja emisyjna, konfiguracja układu wydechowego i data produkcji. W autobusach takich jak Lion’s City i Citaro oraz samochodach dostawczych takich jak TGE i Sprinter także stosuje się mocowania właściwe dla danej wersji.

Należy rozróżniać obejmy typu U do odpowiednich połączeń nasuwanych, obejmy taśmowe do przeznaczonych dla nich połączeń rurowych oraz obejmy V-band do profilowanych kołnierzy. Konstrukcje te nie są wzajemnie zamienne. Sprawdź średnicę zewnętrzną rury, grubość ścianki, długość zakładki, profil kołnierza, szerokość obejmy i gwint. Sprawdzaj wymiary połączeń nasuwanych zgodnie z tolerancjami fabrycznymi: zbyt duży luz powoduje nieszczelność, a zbyt ciasne pasowanie utrudnia montaż i rozszerzanie cieplne.

Dobór materiału zależy od temperatury, narażenia na działanie kondensatu i korozyjności środowiska. Stal aluminiowana i stal nierdzewna mają różne właściwości; pierścienie uszczelniające muszą być odpowiednie do konkretnej konstrukcji kołnierza i strefy temperaturowej. W przypadku gumowych elementów podwieszenia znaczenie mają jakość elastomeru, twardość i nośność. W zakresie ciśnienia spalin, odporności temperaturowej i momentu dokręcania należy stosować specyfikacje pojazdu, a nie jedną uniwersalną wartość.

Czarne ślady sadzy wokół połączeń wskazują na wyciek spalin. Grzechotanie na biegu jałowym może być spowodowane poluzowanymi opaskami mocującymi tłumik, pękniętymi gumowymi elementami podwieszenia lub kontaktem z podwoziem. Powtarzające się pęknięcia obok obejmy często wskazują na naprężenia montażowe, niewystarczające podparcie lub nadmierne ruchy silnika. Korozja pod opaskami mocującymi może pozostać niewidoczna aż do miejscowego uszkodzenia ścianki tłumika.

1. Przed poluzowaniem mocowań odczekaj, aż układ wydechowy ostygnie, zabezpiecz pojazd i podeprzyj ciężkie tłumiki. Sprawdź obejmy, szpilki gwintowane, powierzchnie uszczelniające i punkty podwieszenia pod kątem pęknięć, rdzy i śladów przesunięcia.
2. Zmierz średnice rur suwmiarką w kilku kierunkach, aby wykryć owalizację. Sprawdź dostępne płaskie powierzchnie kołnierzy za pomocą liniału i szczelinomierza; porównaj odchyłki z wartościami granicznymi podanymi przez producenta.
3. Sprawdź podwieszenie pod kątem luzów i osiadania elementów gumowo-metalowych. Oceń również poduszki silnika i łączniki elastyczne wydechu: nowe mocowanie nie wyeliminuje nadmiernych ruchów zespołu napędowego.
4. W przypadku podejrzenia nieszczelności wykonaj próbę dymową na ostudzonym układzie, przy regulowanym niskim ciśnieniu testowym zgodnym z procedurą warsztatową. Przy spadku mocy zmierz przeciwciśnienie spalin w wyznaczonym punkcie pomiarowym i w określonych warunkach pracy; nieszczelność i niedrożność wymagają różnych działań naprawczych.

Oczyść powierzchnie uszczelniające, nie uszkadzając profilu kołnierza. Wymień odkształcone obejmy, uszkodzone połączenia śrubowe oraz pierścienie uszczelniające, dla których przewidziano jednorazowe użycie. Nie próbuj uszczelniać owalnej rury przez zwiększanie momentu dokręcania: napraw lub wymień uszkodzony odcinek rury. Pastę montażową do układów wydechowych stosuj wyłącznie wtedy, gdy producent dopuszcza jej użycie w danym połączeniu.

Najpierw zamontuj połączenia bez dokręcania, ustaw tłumik i rury w jednej osi oraz sprawdź odstępy od podwozia, przewodów i osłon termicznych. Ciężar powinien być przenoszony przez przewidziane punkty podwieszenia, a nie przez przyłącze turbosprężarki. Dokręć mocowania kluczem dynamometrycznym w zalecanej kolejności. Następnie, korzystając z odpowiedniego odciągu spalin, sprawdź układ pod kątem nieszczelności i drgań podczas nagrzewania. Po ostygnięciu przeprowadź ponowną kontrolę; ponowne dokręcanie wykonuj tylko wtedy, gdy wymagają tego instrukcje montażu.