Wąż i elastyczność

Węże i przewody elastyczne kompensują ruch, drgania oraz rozszerzalność cieplną, ale ich konstrukcja zależy od zastosowania. Węże układu chłodzenia, przewody paliwowe, pneumatyczne i hydrauliczne oraz łączniki elastyczne układu wydechowego nie są zamienne. Przy doborze należy uwzględnić średnicę wewnętrzną, grubość ścianki, długość, promień gięcia, rodzaj przyłączy, ciśnienie robocze, zakres temperatur i odporność materiału. EPDM (kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy) stosuje się na przykład w układach chłodzenia; przewody paliwowe i hydrauliczne wymagają materiału oraz wzmocnienia dopuszczonych do kontaktu z danym medium i pracy przy ciśnieniu panującym w układzie. Łącznik elastyczny układu wydechowego wymaga natomiast odpornego na wysoką temperaturę metalowego mieszka i przyłączy o odpowiednich średnicach.

Nawet w obrębie jednej serii modelowej przebieg przewodów może się różnić zależnie od silnika, wersji układu kontroli emisji i zabudowy. Wąż układu chłodzenia do MAN TGS z silnikiem D26 nie musi pasować do wersji z silnikiem D20; to samo dotyczy wariantów Mercedes Actros z silnikami OM 470 lub OM 471. W samochodach ciężarowych, autobusach i samochodach dostawczych na dostępną przestrzeń wpływają ponadto między innymi rozstaw osi i agregaty pomocnicze. Dlatego części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie wystarczą.

Typowe objawy to ubytek płynu chłodzącego, spadek ciśnienia w układzie pneumatycznym, zapach paliwa, wyciek płynu hydraulicznego albo hałas układu wydechowego i ślady sadzy wokół łącznika elastycznego. Stwardnienie, pęknięcia, pęcznienie, przetarcia oraz ślady oleju lub płynu chłodzącego pomagają w diagnozie, ale nie zawsze wskazują miejsce, w którym zaczyna się wyciek. Najpierw oczyść połączenia i prześledź przebieg przewodu. Następnie sprawdź wąż na całej długości, również za obejmami, przy przepustach i w pobliżu gorących elementów.

Potem wykonaj odpowiednie pomiary. W układzie chłodzenia przeprowadź próbę ciśnieniową zgodnie ze specyfikacją pojazdu i sprawdź połączenia pod ciśnieniem. Skontroluj układ pneumatyczny odpowiednią metodą wykrywania nieszczelności oraz porównaj tempo narastania i utrzymywanie ciśnienia z zalecanymi wartościami; uwzględnij konfigurację EBS (Electronic Braking System). Przewody hydrauliczne sprawdzaj dopiero po bezpiecznym usunięciu ciśnienia z układu. Przy podejrzeniu uszkodzenia łącznika elastycznego układu wydechowego osad sadzy i kontrola szczelności podczas pracy silnika pomogą zlokalizować przyczynę. Sprawdź jednocześnie, czy uszkodzone mocowania silnika lub układu wydechowego nie obciążają nadmiernie elastycznego połączenia.

Przed montażem porównaj nową część z wymaganymi przyłączami, klasą ciśnienia i temperatury oraz wymaganą długością swobodną. Zbyt krótki wąż napręża złącza; zbyt duży łuk może się załamać lub ocierać o ruchomy element. Zamontuj obejmy w zalecanych miejscach, a przy połączeniach hydraulicznych używaj wyłącznie odpowiednich złączy i uszczelnień. Wymień także uszkodzone uchwyty lub osłony termiczne, jeśli były przyczyną pierwotnej usterki.

Po montażu sprawdź przebieg przewodu podczas ruchów silnika oraz, jeśli ma to zastosowanie, podczas odchylania kabiny. Napełnij i odpowietrz dany układ zgodnie z procedurą dla pojazdu, ponownie wykonaj próbę szczelności lub próbę ciśnieniową, a po jeździe próbnej sprawdź, czy nie ma sączenia ani śladów ocierania. W ten sposób usuniesz nie tylko nieszczelność, lecz także obciążenie powodujące przedwczesne uszkodzenie węża lub przewodu elastycznego.