Różnorodność czujników

Różne czujniki monitorują między innymi położenie, ruch i odległość. W zależności od wersji przekazują do ECU (elektronicznej jednostki sterującej) sygnał przełączający, analogową wartość pomiarową lub informacje cyfrowe. Nieprawidłowa wartość może powodować błędne wskazania położenia lub zakłócenia w regulacji układów podwozia. Dlatego podczas diagnostyki należy sprawdzić nie tylko czujnik, ale także mierzoną wielkość fizyczną oraz cały obwód elektryczny.

W zależności od wersji pojazdu stosuje się między innymi następujące czujniki:

1. Czujnik położenia: rejestruje położenie na przykład drzwi, klapy lub mechanizmu przełączającego na potrzeby sterowania i monitorowania.
2. Czujnik wysokości zawieszenia: mierzy położenie osi względem podwozia na potrzeby regulacji zawieszenia pneumatycznego.
3. Czujnik kąta skrętu kierownicy: rejestruje kąt skrętu i ruch kierownicy na potrzeby systemów stabilizacji toru jazdy i wspomagania kierowcy.
4. Czujnik prędkości kątowej odchylania: mierzy ruch obrotowy pojazdu wokół osi pionowej na potrzeby układu stabilizacji toru jazdy.
5. Czujnik przyspieszenia: mierzy ruch w kierunku wzdłużnym, poprzecznym lub pionowym na potrzeby sterowania układami podwozia i stabilizacji toru jazdy.
6. Czujnik prędkości obrotowej skrzyni biegów: mierzy prędkość obrotową wałka skrzyni biegów na potrzeby jej sterowania i monitorowania.
7. Czujnik deszczu: wykrywa wilgoć na przedniej szybie na potrzeby automatycznego sterowania wycieraczkami.
8. Czujnik światła: mierzy natężenie światła otoczenia na potrzeby automatycznego włączania i wyłączania oświetlenia.
9. Czujnik parkowania: wykrywa przeszkody w niewielkiej odległości, wspomagając parkowanie i manewrowanie.

Części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia pojazdu. Porównanie wizualne ani dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie są wystarczające. W pojazdach MAN TGL, TGS i TGX lub Mercedes Atego, Actros i Sprinter złącza, zakresy pomiarowe i charakterystyki sygnałów mogą różnić się w obrębie tej samej serii. W autobusach takich jak MAN Lion's City i Mercedes Citaro znaczenie mają również wersja podwozia i konfiguracja systemów.

Należy rozróżniać potencjometryczne czujniki położenia, czujniki indukcyjne, aktywne czujniki Halla oraz czujniki optyczne i ultradźwiękowe. Potencjometryczne czujniki położenia wykorzystują ścieżkę rezystancyjną do przekształcania przemieszczenia w sygnał elektryczny. Czujniki aktywne mogą generować analogowy sygnał napięciowy, sygnał częstotliwościowy lub PWM (modulacja szerokości impulsu). Identyczna wtyczka nie gwarantuje identycznego przyporządkowania pinów ani charakterystyki wyjściowej.

Sprawdź znamionowe napięcie zasilania, zakres pomiarowy, zakres temperatur i tolerancję dokładności zgodnie ze specyfikacją części. O przydatności decydują także gwint, głębokość osadzenia, materiał uszczelnienia oraz odporność chemiczna, na przykład na olej przekładniowy. W przypadku bezstykowych czujników położenia kluczowe znaczenie mają kierunek montażu i szczelina powietrzna między czujnikiem a wykrywanym obiektem.

Wnikanie wilgoci, utlenione styki i przerwane przewody w miejscach mocowania często powodują usterki występujące sporadycznie. Starzenie termiczne może prowadzić do dryftu wartości pomiarowych bez natychmiastowego zapisania kodu usterki. Zabrudzone powierzchnie detekcyjne lub uszkodzone cięgna czujników wysokości zawieszenia również generują sygnały, które wydają się wiarygodne, lecz są nieprawidłowe. Kilka jednoczesnych usterek czujników może wskazywać na problem ze wspólnym zasilaniem lub połączeniem masowym.

1. Odczytaj kody usterek i powiązane dane eksploatacyjne. Porównaj bieżące wartości pomiarowe ze stanem rzeczywistym: na przykład w przypadku czujników położenia wskazywana pozycja musi odpowiadać rzeczywistemu położeniu mechanicznemu.
2. Sprawdź uszczelnienia złączy, blokady styków, prowadzenie przewodów i mocowanie mechaniczne. Podczas rejestrowania wartości pomiarowych delikatnie poruszaj podejrzanymi odcinkami przewodów.
3. Za pomocą multimetru o wysokiej impedancji wejściowej zmierz napięcie zasilania i spadek napięcia na połączeniu masowym przy podłączonym czujniku. Wiele aktywnych wersji wykorzystuje napięcie referencyjne 5 V; zawsze sprawdzaj schemat instalacji pojazdu i nigdy nie podawaj bezpośrednio napięcia instalacji pokładowej.
4. Sprawdź analogowe sygnały wyjściowe w całym zakresie roboczym. Do kontroli sygnałów impulsowych i krótkotrwałych przerw użyj oscyloskopu. Rezystancję mierz wyłącznie po odłączeniu czujnika i przy braku napięcia, a wyniki porównaj z wartościami określonymi dla danego położenia czujnika.
5. Zweryfikuj wartości położenia i odległości za pomocą odpowiedniego pomiaru referencyjnego zgodnie z wytycznymi producenta. Przed podjęciem decyzji o wymianie oceń odchylenia względem tolerancji producenta.

Zabezpiecz pojazd przed niezamierzonym ruchem, a podczas prac przy układzie regulacji wysokości zawieszenia podeprzyj podwozie zgodnie z wytycznymi producenta. Oczyść miejsce montażu, nie dopuszczając do przedostania się zanieczyszczeń na powierzchnie detekcyjne. Stosuj zalecane uszczelnienia i momenty dokręcania; zbyt mocne dokręcenie może odkształcić obudowę czujnika. Jednocześnie napraw uszkodzone złącza i mocowania przewodów, w przeciwnym razie usterka powróci.

Po montażu w razie potrzeby przeprowadź ustawienie punktu zerowego, kalibrację lub procedurę adaptacji, na przykład w przypadku czujników wysokości zawieszenia. Następnie skasuj kody usterek i sprawdź wartości pomiarowe podczas testu działania w reprezentatywnych warunkach eksploatacyjnych. Pozwala to odróżnić skuteczną naprawę instalacji elektrycznej od nadal występującej przyczyny mechanicznej lub hydraulicznej.