Poprzeczka

Poprzeczki łączą podłużnice ramy, utrzymują odpowiednią odległość między nimi i zapewniają przewidzianą konstrukcyjnie sztywność na zginanie i skręcanie. W zależności od położenia podpierają również elementy układu napędowego, zawieszenia lub tylne urządzenie sprzęgające. Uszkodzona poprzeczka wpływa więc nie tylko na geometrię ramy: poluzowane połączenia mogą powodować stuki, przemieszczanie się punktów mocowania i pęknięcia zmęczeniowe w sąsiednich elementach ramy.

Dostępne są otwarte profile U, poprzeczki tłoczone i zamknięte konstrukcje skrzynkowe, z połączeniami śrubowymi, nitowanymi lub spawanymi. Stal konstrukcyjną i stal o wysokiej wytrzymałości stosuje się zależnie od wymaganej nośności i konstrukcji. Wysokość profilu, grubość ścianki, wytrzymałość materiału, promień przejścia w miejscu połączenia i układ otworów wspólnie określają właściwości mechaniczne. Masywniejszy wariant nie zawsze jest odpowiedni: nadmierne miejscowe usztywnienie może przenosić naprężenia na podłużnice.

Na przykład w modelach MAN TGL, TGS i TGX oraz Mercedes Atego, Actros i Arocs warianty zależą od rozstawu osi, konfiguracji osi, szerokości ramy i zabudowy. W autobusach i samochodach dostawczych, takich jak Citaro, Sprinter i TGE, należy ponadto rozróżniać konstrukcje z oddzielną ramą i zintegrowane struktury nośne. Warianty silnika i skrzyni biegów mają znaczenie, gdy poprzeczka stanowi również podparcie dla mocowań układu napędowego; wysokość podparcia i dostępna przestrzeń muszą być wtedy zgodne.

Części należy zawsze dobierać na podstawie numeru VIN pojazdu, z uwzględnieniem miejsca montażu i ewentualnych udokumentowanych zmian zabudowy. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie są wystarczające. Należy również sprawdzić numery części, wsporniki mocujące, otwory i wymagane elementy złączne.

Poprzeczka w tylnej części ramy, na której montowany jest zaczep przyczepy, musi spełniać obowiązujące wymagania homologacyjne Regulaminu ONZ/EKG nr 55 (R55). Regulamin ten określa wymagania dotyczące mechanicznych urządzeń sprzęgających i ich części, w tym wytrzymałości, badań, oznakowania i montażu. Podczas doboru należy sprawdzić numer homologacji i dopuszczalne parametry obciążenia, w tym wartość D lub Dc oraz, w stosownych przypadkach, wartości V i S. Muszą one odpowiadać zestawowi pojazdu z przyczepą. Homologacja samego zaczepu przyczepy nie wystarcza: również tylna poprzeczka, mocowania i sposób montażu muszą być zgodne z homologowanym wariantem i wytycznymi producenta pojazdu.

Braem jest dystrybutorem Traxion i oferuje tylne poprzeczki zgodne z przepisami R55. Odpowiedni wariant należy dobierać na podstawie ramy, zaczepu i wymaganych parametrów obciążenia. O dopuszczalnym zastosowaniu decydują dane homologacyjne i montażowe dotyczące danego wariantu.

Typowe uszkodzenia obejmują korozję między zachodzącymi na siebie płytami łączącymi, wybite otwory na śruby, luzujące się połączenia nitowane i pęknięcia zmęczeniowe w miejscach zmiany przekroju profilu. W wywrotkach, pojazdach z zabudową żurawia i przy intensywnej eksploatacji terenowej szczególną uwagę należy zwrócić na strefy poddawane zmiennym obciążeniom skręcającym. Ślady rdzy wokół łbów śrub lub błyszczące powierzchnie styku mogą wskazywać na wzajemne przemieszczanie się elementów; wielokrotne dokręcanie nie usuwa przyczyny.

1. Bezpiecznie wyłącz pojazd z eksploatacji, zablokuj koła i podeprzyj ramę w wyznaczonych punktach. Osobno zabezpiecz ewentualne zespoły podparte na poprzeczce. Samo opuszczenie zawieszenia pneumatycznego nie usuwa naprężeń z konstrukcji.
2. Oczyść połączenia i sprawdź je przy użyciu ukierunkowanego oświetlenia, lusterka lub endoskopu. W miejscach podejrzenia pęknięć usuń miejscowo powłokę, nie uszkadzając materiału rodzimego.
3. Zmierz szerokość ramy, przekątne i różnice wysokości między wyznaczonymi punktami odniesienia za pomocą przymiarów drążkowych lub laserowego systemu pomiaru ram. Porównaj wyniki z wymiarami i tolerancjami producenta; ogólne wartości graniczne podawane w milimetrach nie są miarodajne.
4. W miejscach korozji oceń pozostałą grubość ścianki za pomocą skalibrowanego grubościomierza ultradźwiękowego. Zleć zbadanie podejrzanych pęknięć metodą magnetyczno-proszkową w przypadku stali ferromagnetycznej lub metodą penetracyjną na odpowiednich, oczyszczonych powierzchniach.
5. Sprawdź średnice i owalność otworów na śruby oraz pasowanie połączeń za pomocą odpowiednich przyrządów do pomiarów wewnętrznych. Jednocześnie skontroluj podłużnice, wsporniki kątowe i mocowania zabudowy, aby ustalić pierwotną przyczynę przeciążenia lub źródło przemieszczeń.

W przypadku niedopuszczalnych pęknięć, ubytku materiału lub trwałego odkształcenia należy przeprowadzić naprawę lub wymianę zgodnie z wytycznymi producenta pojazdu. Nie dociągaj odkształconej ramy do nowej poprzeczki za pomocą śrub montażowych. Najpierw przywróć prawidłową geometrię i napraw uszkodzone powierzchnie połączeń. Stosuj wymaganą klasę wytrzymałości śrub, pasowanie, metodę dokręcania i kolejność montażu; wymień elementy złączne przeznaczone do jednorazowego użytku.

Spawanie, prostowanie na gorąco, wiercenie dodatkowych otworów lub zastępowanie połączeń nitowanych śrubowymi jest dozwolone wyłącznie wtedy, gdy producent udostępnił odpowiednią procedurę. Po montażu odtwórz zabezpieczenie antykorozyjne i sprawdź odprowadzanie wody, wolną przestrzeń wokół przewodów oraz geometrię ramy. Udokumentuj wyniki pomiarów i przeprowadź ewentualne kontrole następcze zgodnie z wytycznymi. Braem może zapewnić wsparcie techniczne w identyfikacji części na podstawie numeru VIN.