Wsporniki chłodnicy

Elementy mocowania chłodnicy cieczy chłodzącej podtrzymują zespół chłodnic, ograniczają jego przemieszczanie i izolują drgania przenoszone z podwozia oraz układu napędowego. Wsporniki chłodnicy, uchwyty montażowe, elementy gumowo-metalowe, przelotki gumowe, tuleje dystansowe i śruby mocujące tworzą wspólnie odpowiednio dobrany układ zawieszenia. Nieprawidłowe pasowanie lub brak tulei dystansowej może powodować naprężenia w chłodnicy, prowadzące do pęknięć zmęczeniowych uch mocujących lub nieszczelności przy króćcach przyłączeniowych. Dlatego w przypadku powtarzających się uszkodzeń chłodnicy należy sprawdzić również jej mocowanie.

Części należy zawsze dobierać na podstawie numeru podwozia pojazdu. Porównanie wizualne lub dobór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie są wystarczające. W pojazdach MAN TGL, TGS i TGX oraz Mercedes Atego, Actros i Arocs wymiary chłodnicy, ramy nośne i punkty mocowania mogą się różnić w zależności od roku produkcji, wersji silnika i zespołu chłodnic. Rodziny silników, takie jak MAN D08 i D26 czy Mercedes OM 936 i OM 471, pomagają zidentyfikować wersję, ale same nie przesądzają o doborze właściwego zawieszenia chłodnicy. Również w autobusach, takich jak Lion's City i Citaro, oraz samochodach dostawczych, takich jak TGE i Sprinter, decydujące znaczenie mają położenie montażowe i wersja układu chłodzenia.

Należy rozróżniać dolne Wsporniki nośne, górne uchwyty ustalające i elastyczne elementy zawieszenia. Sprawdź rozstawy osi, średnice trzpieni i otworów, długość tulei, skok gwintu oraz kierunek montażu. W przypadku podpór gumowo-metalowych skład elastomeru, twardość w skali Shore’a A i dopuszczalne ugięcie pod obciążeniem decydują o nośności i izolacji drgań. Metalowe uchwyty mogą być wykonane na przykład ze stali z powłoką ochronną lub z aluminium; należy zachować wymaganą wersję materiałową i zabezpieczenie antykorozyjne. Klas wytrzymałości śrub, na przykład 8.8 lub 10.9, nie można dowolnie stosować zamiennie. Przez te części nie przepływa ciecz chłodząca: obciążenia mechaniczne, przestrzeń na rozszerzalność cieplną i pasowanie mają większe znaczenie niż ciśnienie robocze.

Typowe uszkodzenia to trwale odkształcone lub pęknięte poduszki gumowe, rozwarstwiające się połączenia gumowo-metalowe, skorodowane uchwyty i wybite otwory mocujące. Charakterystyczne objawy obejmują stukanie na nierównościach, ślady otarć na ramie chłodnicy i zmianę odległości od osłony wentylatora. Zanieczyszczenie olejem silnikowym może uszkadzać elastomery nieodporne na jego działanie. Samo dokręcenie śrub nie usuwa uszkodzenia podpory i może wręcz spowodować nadmierne ściśnięcie gumowych elementów zawieszenia.

1. Poczekaj, aż silnik ostygnie, zabezpiecz pojazd przed uruchomieniem silnika i nieoczekiwanym włączeniem wentylatora oraz podeprzyj zespół chłodnic przed poluzowaniem mocowań. Sprawdź wszystkie punkty podparcia pod kątem pęknięć, korozji, brakujących tulei i śladów stykania się elementów.
2. Sprawdź zawieszenie, wywierając niewielką siłę ręką, aby ocenić wzajemne przemieszczanie się elementów. W razie potrzeby zmierz podejrzany luz między podporą a ramą za pomocą czujnika zegarowego; odróżnij odkształcenie sprężyste od swobodnego luzu w otworach mocujących.
3. Zmierz suwmiarką wymiary trzpieni, średnice otworów i tuleje dystansowe. Sprawdź wysokość podpór i ich ustawienie względem danych technicznych pojazdu. W dostępnych miejscach użyj szczelinomierza, aby wykryć niepożądany kontakt metalowych elementów; stosuj wyłącznie tolerancje określone dla danego pojazdu.
4. Sprawdź wymagany luz wokół wentylatora. Jeśli widoczne są ślady stykania się elementów, sprawdź również poduszki silnika, mocowanie wentylatora i ewentualne odkształcenie ramy nośnej. W przypadku śladów cieczy chłodzącej przeprowadź próbę ciśnieniową zimnego układu za pomocą testera, stosując wymagane ciśnienie próbne.

Wymień uszkodzone elementy mocowania i oceń, czy sąsiednie poduszki gumowe nie wykazują podobnych oznak starzenia. Zamontuj tuleje dystansowe, podkładki i elementy zabezpieczające w wymaganej kolejności. Nigdy nie ustawiaj przekoszonej ramy chłodnicy na miejscu przez dociąganie śrub mocujących: najpierw przywróć prawidłowe ustawienie. Używaj skalibrowanego klucza dynamometrycznego i przestrzegaj wymaganego momentu dokręcania oraz zaleceń dotyczących stanu gwintu podczas montażu. Środki smarne zmieniają siłę napięcia wstępnego śrub i nie wolno ich stosować, jeśli nie przewiduje tego instrukcja.

Następnie sprawdź, czy przewody cieczy chłodzącej nie wywierają sił rozciągających na króćce przyłączeniowe oraz czy skraplacz i chłodnica powietrza doładowującego są połączone bez naprężeń. Uzupełnij brakujące kierownice powietrza, aby ograniczyć przepływ powietrza z pominięciem zespołu chłodnic. Po cyklu pracy w temperaturze roboczej ponownie sprawdź szczelność i obecność śladów stykania się elementów, wyłącznie po bezpiecznym wyłączeniu układu. Prawidłowe mocowanie chłodnicy zapobiega w ten sposób ponownemu uszkodzeniu nowego wymiennika ciepła wskutek drgań lub naprężeń montażowych.