Płyta ochronna

Płyty błotników stanowią płaską lub wygiętą część osłaniającą tylnej osłony koła. Łączą się z błotnikami, wspornikami błotników, skrzydłami przeciwbłotnymi oraz ewentualnymi chlapaczami wokół napędzanych lub wleczonych tylnych osi. W przypadku błotników trójdzielnych płyty błotników są montowane zarówno w części przedniej, jak i tylnej. W samochodach ciężarowych i dostawczych MAN oraz Mercedes płyty te ograniczają rozprzestrzenianie się wody, solanki, błota i odprysków kamieni w kierunku pojazdów jadących z tyłu, elementów podwozia, zawieszenia pneumatycznego, przewodów hamulcowych i wiązek elektrycznych. Właściwą płytę błotnika należy zawsze określić na podstawie numeru podwozia. Porównanie wizualne lub wybór wyłącznie według nazwy modelu nigdy nie są wystarczające, ponieważ konfiguracja osi, rozmiar kół, szerokość błotnika, zabudowa podwozia i punkty mocowania mogą się różnić.

Płyty błotników do MAN TGL, TGM, TGA, TGS, TGX i TG3 różnią się między innymi zależnie od montażu kół pojedynczych lub bliźniaczych, konfiguracji osi 4x2, 6x2, 6x4 lub 8x4 oraz położenia przed, pomiędzy lub za osiami tandemowymi. Również w modelach Mercedes Atego, Axor, Actros, Arocs, Antos i Econic wymiary, promień krzywizny oraz otwory montażowe zależą od wersji podwozia i zawieszenia tylnej osi. W przypadku samochodów dostawczych, takich jak MAN TGE oraz Mercedes Sprinter, Vito i Vario, często są to bardziej kompaktowe płyty nadkoli ze specjalnymi mocowaniami do nadwozia.

Popularne wykonania obejmują płyty błotników z odpornego na uderzenia polipropylenu (PP) lub polietylenu (PE), elementy kompozytowe wzmacniane włóknem szklanym oraz płyty metalowe ze stali ocynkowanej lub aluminium. Wersje z tworzywa sztucznego są lekkie, odporne na korozję i elastyczne przy niewielkich kontaktach. Stalowe płyty błotników zapewniają większą stabilność kształtu w intensywnym ruchu na placach budowy, lecz wymagają nienaruszonej ochrony antykorozyjnej. Oprócz szerokości zewnętrznej należy sprawdzić także średnicę wewnętrzną, promień łuku, grubość płyty, profil krawędzi oraz rozstaw osiowy otworów mocujących. Płyta o pozornie prawidłowym kształcie może, z powodu niewłaściwego dopasowania, ocierać się o oponę, miech pneumatyczny lub komorę hamulcową.

Często występujące uszkodzenia to pęknięcia wokół otworów montażowych, wybite tuleje mocujące, oderwane krawędzie, odkształcenia spowodowane kontaktem z oponami lub naczepami oraz korozja wokół stalowych wsporników. W pojazdach wykorzystywanych do robót ziemnych, transportu odpadów lub służby zimowej odpryski kamieni i nagromadzony brud często powodują miejscowe nacięcia. Luźne płyty błotników mogą rezonować podczas jazdy, wskutek czego punkty mocowania ulegają dalszemu rozerwaniu, a płyta może ostatecznie odpaść. Zbyt nisko zawieszony element może ponadto dotykać opony przy pełnym ugięciu tylnej osi.

Kontrolę należy przeprowadzać na równej nawierzchni, z pojazdem zabezpieczonym przed stoczeniem. Najpierw oczyść strefę koła, aby widoczne były pęknięcia i zużycie punktów podparcia. Następnie sprawdź płytę pod kątem mikropęknięć, białych przebarwień naprężeniowych w tworzywie sztucznym oraz powstawania rdzy pod warstwami powłoki w przypadku stali. Zmierz wolną przestrzeń między bokiem opony, bieżnikiem a płytą błotnika przy obciążonym pojeździe i porównaj stronę lewą z prawą. Sprawdź również wsporniki błotników, połączenia śrubowe, gumowe tłumiki drgań i tuleje dystansowe. Montaż nowej płyty na wygiętych wspornikach ponownie powoduje naprężenia i złe dopasowanie.

Płyty błotników należy wymienić, gdy pęknięcia rozchodzą się od otworów montażowych, gdy materiał stał się kruchy lub gdy oryginalna osłona koła nie jest już zapewniona. Niewielkie powierzchowne zarysowania tworzywa sztucznego są zazwyczaj jedynie defektem kosmetycznym, jednak naprawy za pomocą śrub lub niedopasowanych podkładek nie są zalecane w silnie obciążonych strefach montażowych. Stosuj odpowiednie zestawy mocujące z podkładkami karoseryjnymi, nakrętkami samohamownymi oraz, tam gdzie jest to wymagane, gumowymi lub plastikowymi izolatorami. Ograniczają one obciążenia punktowe i zapobiegają korozji kontaktowej między płytami aluminiowymi a stalowymi wspornikami.

Najpierw zamontuj płytę luźno, ustaw łuk współosiowo względem koła, a dopiero potem dokręć mocowania zgodnie z zalecanym momentem dokręcania. Po montażu sprawdź swobodny ruch zawieszenia koła oraz wolną przestrzeń przy skręcie lub wychyleniu osi, tam gdzie ma to zastosowanie. Prawidłowe dopasowanie ogranicza zanieczyszczenie elementów hamulcowych i układów osi. Braem może pomóc w identyfikacji części na podstawie numeru podwozia oraz w doborze odpowiednich elementów nadwozia, aby ograniczyć przestój pojazdu.