Regulator ciśnienia hamowania

Zawór regulacji siły hamowania reguluje pneumatyczne ciśnienie hamowania doprowadzane do osi tylnej w zależności od obciążenia pojazdu. W pustej ciężarówce, autobusie lub samochodzie dostawczym zawór ogranicza ciśnienie doprowadzane do tylnych cylindrów hamulcowych, aby zapobiec przedwczesnemu blokowaniu kół. Przy większym obciążeniu osi przepuszcza więcej sprężonego powietrza, dzięki czemu dostępna przyczepność i skuteczność hamowania są właściwie wykorzystywane. Zawór ten jest również nazywany zaworem regulacji siły hamowania zależnym od obciążenia lub zaworem ALB (Automatyczne Ograniczenie Zależne od Obciążenia) i jest szczególnie istotny w pojazdach z zawieszeniem mechanicznym, resorami piórowymi lub cięgłem sterującym połączonym z osią.

Zawory regulacji siły hamowania występują w starszych i określonych wersjach MAN F8, F90, F2000, M2000, L2000, TGL, TGM, TGA, TGS i TGX, a także Mercedes LN, Ecoliner, SK, Atego, Axor, Actros i Arocs. Stosowane są również w niektórych wersjach Mercedes Sprinter, Vito, Vario oraz MAN TGE, gdzie w zależności od wersji może występować hydrauliczna lub pneumatyczna regulacja zależna od obciążenia. W autobusach miejskich i turystycznych, takich jak MAN Lion’s City, Lion’s Coach, Mercedes Citaro, Intouro, Tourismo oraz Neoplan Cityliner lub Tourliner, funkcja ta może być zintegrowana z elektronicznym systemem EBS (Electronic Braking System) lub ECAS (Electronically Controlled Air Suspension), zamiast występować w postaci niezależnego zaworu mechanicznego.

Klasyczny pneumatyczny zawór regulacyjny jest połączony z ramą podwozia i tylną osią za pomocą dźwigni, cięgła, mechanizmu sprężynowego lub układu drążków. Położenie osi względem podwozia określa wewnętrzne położenie zaworu. Decydujące znaczenie mają między innymi konfiguracja przyłączy, nominalne ciśnienie zasilania, przepustowość, charakterystyka regulacji oraz geometria dźwigni. Zawór o niewłaściwej charakterystyce ciśnienia może powodować blokowanie tylnej osi podczas jazdy bez ładunku albo zapewniać niewystarczające ciśnienie hamowania przy obciążonym pojeździe. Z tego względu dobór wyłącznie na podstawie nazwy modelu, roku produkcji lub porównania wizualnego nigdy nie jest wystarczający: właściwy zawór regulacji siły hamowania należy zawsze określić na podstawie numeru podwozia pojazdu.

Korozja wewnętrzna spowodowana wilgocią w sprężonym powietrzu, zanieczyszczenie olejem ze sprężarki, uszkodzone membrany i zużyte pierścienie O-ring są częstymi przyczynami usterek. Zatarte ramię dźwigni, wygięte cięgło, zużyty przegub kulowy lub nieprawidłowo ustawione cięgło sterujące również zmieniają regulację ciśnienia. Typowe objawy to blokowanie tylnych kół podczas jazdy z niewielkim obciążeniem, zbyt długa droga hamowania przy pełnym obciążeniu, nierównomierne zużycie okładzin hamulcowych lub klocków hamulcowych, nieprawidłowe wartości na stanowisku badania hamulców oraz ciągły ubytek powietrza przez otwór wylotowy zaworu.

Najpierw sprawdź, czy zbiorniki powietrza osiągają wymaganą wartość ciśnienia systemowego oraz czy osuszacz powietrza działa prawidłowo; woda lub mgła olejowa w układzie ponownie uszkodzą nowy zawór regulacyjny. Następnie sprawdź wszystkie przewody sprężonego powietrza, nakrętki złączne i przyłącza za pomocą sprayu do wykrywania nieszczelności. Potem zmierz skalibrowanymi manometrami ciśnienie zasilania i wyjściowe ciśnienie hamowania przy różnych stanach obciążenia lub symulowanych położeniach dźwigni. Porównaj zmierzony stosunek ciśnień z wartościami kontrolnymi producenta właściwymi dla danego pojazdu. Jednocześnie sprawdź swobodę ruchu, punkty mocowania i podstawowe ustawienie cięgła sterującego. W pojazdach wyposażonych w ABS (Anti Blokkeer Systeem) lub EBS należy również wykluczyć, że usterka czujników prędkości obrotowej kół, modulatorów lub instalacji elektrycznej wpływa na rozdział ciśnienia hamowania.

Wymień zawór regulacji siły hamowania, gdy wartości ciśnienia znajdują się poza tolerancją, obudowa wykazuje uszkodzenia korozyjne, dźwignia regulacyjna się blokuje lub można potwierdzić wewnętrzną nieszczelność. Demontaż wykonuj dopiero po całkowitym rozhermetyzowaniu pneumatycznego układu hamulcowego. Chroń otwarte przewody przed dostaniem się zanieczyszczeń i stosuj wyłącznie przewody, pierścienie uszczelniające oraz złącza o właściwej średnicy, gwincie i klasie ciśnieniowej. Nie wciskaj na siłę starych przewodów do nowego przyłącza; naprężenia w przewodzie sprężonego powietrza mogą powodować nieszczelności lub nieprawidłowe położenie zaworu.

Po montażu wyreguluj cięgło zgodnie z wymaganą wysokością jazdy i odległością między osią a podwoziem. Przed ponownym wprowadzeniem pojazdu do eksploatacji zawsze wykonaj próbę szczelności, porównanie ciśnień oraz kontrolę na stanowisku badania hamulców. Szybko dostępny odpowiedni zawór hamulcowy i doradztwo techniczne mogą ograniczyć przestój, jednak końcowa kontrola równowagi hamowania pozostaje niezbędna dla bezpiecznej i zgodnej z wymaganiami eksploatacji.