Naafreductie

Een naafreductie verlaagt het toerental van de steekas vlak vóór het aangedreven wiel en verhoogt daarbij het beschikbare koppel aan de wielnaaf. Dit systeem bestaat doorgaans uit een zonnewiel op de steekas, meerdere planeettandwielen met naaldlagers of glijlagers, een planeetdrager en een vast ringwiel. Deze zijn gemonteerd in een naafreductiepot die op de wielnaaf gemonteerd wordt. De reductieverhouding ontlast het differentieel, de cardanas en de steekassen bij hoge aandrijfkoppels. Daarom komen planetaire naafreducties vooral voor op zwaar ingezette MAN TGA, TGS, TGX en TG3 voertuigen, Mercedes Actros, Arocs, Axor en Econic vrachtwagens, en bepaalde MAN Lion’s City, Lion’s Coach, Neoplan en Mercedes Citaro-bussen.

De uitvoering is afhankelijk van asserie, toegelaten aslast, remconfiguratie, overbrengingsverhouding, naafdiameter en de aansluiting van de steekas. Ook de vertanding van zonnewielen, het aantal planeettandwielen, de maat van de lagerzittingen en de positie van oliekanalen verschillen per uitvoering. Onderdelen moeten daarom altijd bepaald worden aan de hand van het chassisnummer van het voertuig. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit, ook niet wanneer naafhuizen of planeetdragers uiterlijk identiek lijken.

Typische defecten zijn putvorming op de tandflanken, afgebroken tanden, overmatige radiale speling van planeettandwielen, beschadigde vertanding van het zonnewiel en lekkage via naafkeerringen of flensafdichtingen. Een ratelend of kloppend geluid dat vooral hoorbaar wordt bij optrekken, afremmen op de motor of onder maximale belasting, wijst vaak op tandwielspeling of lagerbeschadiging. Een continu zoemend geluid kan daarentegen afkomstig zijn van de wiellagers, maar moet steeds worden onderscheiden van schade in de planetaire overbrenging.

Start de diagnose met controle van het oliepeil en de conditie van de voorgeschreven transmissieolie in de naafreductie. Donkere olie, een verbrande geur of zichtbare metaaldeeltjes wijzen op oververhitting en inwendige slijtage. Neem bij twijfel een olieanalyse: ferromagnetische slijtagedeeltjes duiden meestal op tandwielen of rollagers, terwijl non-ferrometalen kunnen wijzen op bronzen axiale ringen of lagerkooien. Controleer vervolgens met opgekrikte as de omtrekspeling aan het wiel en meet de radiale en axiale beweging met een meetklok. Vergelijk de meetwaarde met de fabriekstolerantie van de betreffende as. Draai het wiel langzaam rond en luister met een stethoscoop aan het naafhuis naar lokale tikken of schurende lagergeluiden.

Bij demontage moeten zonnewielen, planeetdragers, ringwielen, axiale drukringen, naaldlagers en pasvlakken systematisch worden geïnspecteerd. Vervang een beschadigd tandwiel nooit afzonderlijk wanneer de tegenoverliggende vertanding sporen van pitting, blauwaanslag of materiaalverplaatsing vertoont. Tandwielen die samen hebben ingelopen, moeten als technisch passende set worden beoordeeld. Controleer eveneens het naafhuis op uitgeslagen lagerzittingen, haarscheuren rond de wielboutgaten en vervorming van de afdichtingsvlakken.

Reinig alle componenten grondig en verwijder metaalresten uit het naafhuis, de oliekanalen en de magneetplug. Monteer nieuwe keerringen met het correcte montagegereedschap zodat de afdichtlip niet omplooit en de passing niet beschadigt. Stel lagers en axiale speling uitsluitend af volgens de voorgeschreven toleranties en draai bevestigingsbouten aan volgens het juiste aanhaalmoment en de vereiste hoekverdraaiing. Vul na montage uitsluitend de voorgeschreven transmissieolie tot het correcte niveau. Een proefrit onder belasting, gevolgd door controle op temperatuurverschil, lekkage en olieverontreiniging, helpt herhaalde uitval en kostbare stilstand voorkomen. Braem ondersteunt daarbij met een brede beschikbaarheid van asonderdelen en technische identificatie op chassisnummer.