Schokdempers

Cabine-schokdempers begrenzen de relatieve beweging tussen cabine en chassis. Samen met cabineveren, silentblokken, geleidingen en het kantel- en vergrendelmechanisme reduceren zij verticale bewegingen, natrillingen, rolbewegingen en schokken die vanuit het chassis naar de cabine worden doorgegeven. Een correct werkende demper verhoogt niet alleen het chauffeurscomfort, maar beschermt ook dashboardconstructies, kabelbomen, HVAC-componenten (Heating, Ventilation and Air Conditioning), cabinevergrendelingen en interieurbevestigingen tegen vermoeiingsschade.

Er bestaan hydraulische oliegevulde en gasdruk-schokdempers, meestal uitgevoerd als dubbelwerkende telescopische dempers. Gasdruktypes gebruiken stikstof onder druk om schuimvorming (cavitatie) in de hydraulische olie bij hoge slagfrequenties te beperken. De dempingskarakteristiek wordt bepaald door zuigerdiameter, klepdoorlaat, olieviscositeit, gasdruk en de afstemming tussen druk- en trekdempend gedrag. Slaglengte, einddemping, bevestigingsoog, busdiameter, montagehoek en demperkracht verschillen per cabineconstructie.

Bij mechanisch geveerde cabines worden hydraulische cabine-schokdempers gebruikt. Luchtgeveerde cabines gebruiken cabine-schokdempers waarin luchtbalgen zijn geïntegreerd. De uitvoering verschilt dus volgens het cabineophangingstype.

Voor MAN F90, F2000, TGL, TGM, TGA, TGS, TGX en TG3, evenals Mercedes LN, SK, Atego, Axor, Actros, Antos, Arocs en Econic, kunnen meerdere cabineophangingen binnen één modelserie voorkomen. Dit geldt voor dagcabines, slaapcabines, lage cabines, middelhoge cabines, hoge cabines en extra hoge cabines. Bepaal schokdempers daarom altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Een defecte cabine-schokdemper veroorzaakt doorgaans een deinende cabine na verkeersdrempels, klapperende geluiden op slechte wegen, verhoogde stuurkolom- en dashboardtrillingen of een merkbare voor-achterwaartse cabinebeweging bij remmen en optrekken. Bij zware trekkers kunnen chauffeurs ook een vertraagde stabilisatie van de cabine na een rotonde of ongelijk wegdek melden.

Controleer eerst de dempers visueel op lekkage van hydraulische olie, gedeukte cilinderbuizen, beschadigde zuigerstangen, corrosie bij de afdichting en gescheurde rubber-metaalbussen. Een lichte oliefilm kan afkomstig zijn van conservering, maar natte aanslag met vuilophoping rond de keerring wijst op een intern lek. Controleer vervolgens de bevestigingsbouten, afstandsbussen en montagebeugels op uitgeslagen gaten, onvoldoende aanhaalmoment of metaalcontact. Meet de cabinerijhoogte links en rechts op een vlakke ondergrond; een hoogteverschil wijst eerder op veren, luchtbalgen, niveauregeling of silentblokken dan op uitsluitend de demper.

Ontlast de cabine volgens de voorschriften van de fabrikant en controleer de dempers over hun volledige slag. De zuigerstang moet recht, droog en vrij van putcorrosie zijn. Bij gedemonteerde dempers moet de weerstand bij in- en uitschuiven gelijkmatig zijn, zonder dode slag, haperingen of hoorbare luchtverplaatsing. Vergelijk altijd links en rechts; een duidelijk lagere weerstand duidt op verlies van olie of gasdruk. Gebruik geen open vlam om vastgeroeste bevestigingen los te maken: hitteschade aan rubberbussen en nabijgelegen kabelisolatie kan latere storingen veroorzaken.

Vervang cabine-schokdempers bij voorkeur per gelijkwaardige positie links en rechts. Vervang waar nodig zowel de cabineschokdempers aan de voorkant en de achterkant van de cabine. Een nieuwe demper gecombineerd met een ingeklapte of lekkende tegenhanger veroorzaakt ongelijk dempgedrag en kan torsiespanningen in cabinebeugels, kantelpunten en vergrendelingsdelen verhogen. Vervang tevens versleten bevestigingsbussen, afstandsringen en zelfborgende moeren wanneer deze door de fabrikant zijn voorgeschreven. Monteer de demper in de correcte richting en draai de bevestigingen pas op eindmoment vast wanneer de cabine op de normale rijhoogte staat, zodat de rubberbussen niet voorgespannen worden.

Na montage controleert u de cabinesluiting, de vrije beweging van kabelbomen en leidingen, de uitlijning van deuren en de werking van het kantelmechanisme. Een zichtbare lekkage, terugkerend kloppen of scheefstaande cabine na vervanging vereist controle van de cabineveer, de geïntegreerde schokdemper-luchtbalg, draagbeugel en chassisconsole. Een correcte pasvorm en snelle beschikbaarheid van onderdelen beperken daarbij de stilstand van vrachtwagens.