Kniegewricht

Een kniegewricht is de scharnierende aandrijfverbinding in een aangedreven en gestuurde vooras. Het brengt het koppel van het voorasdifferentieel via de steekas naar de wielnaaf over, terwijl het wiel tegelijk kan inveren en insturen. In tegenstelling tot een starre steekas moet deze verbinding hoekverdraaiingen onder belasting opvangen zonder merkbare variatie in draaisnelheid. Kniegewrichten worden daarom toegepast in voorwielaangedreven of inschakelbare vierwielaangedreven MAN en Mercedes vrachtwagens, onder meer bij voertuigen voor terreinwerk en gemeentelijke inzet.

De juiste uitvoering wordt bepaald door de voorasconfiguratie, het differentieel, de steekaslengte, de naafvertanding, het maximaal overdraagbare koppel en de toegelaten stuur- en knikhoek. Afhankelijk van de asconstructie gaat het om homokinetische kogelscharnieren, tripodengewrichten of cardanische kniegewrichten met kruiskoppelingen. Homokinetische uitvoeringen zijn ontworpen om ook bij grote stuurhoeken een gelijkmatige hoeksnelheid aan de wielnaaf te behouden; dit beperkt torsietrillingen en belastingpieken in steekassen, naafreducties en differentiëlen.

Cardanische kniegewrichten met kruiskoppelingen bestaan uit een of meerdere kruiskoppelingen tussen de aangedreven steekas en de wielnaaf. De kruisvormige koppeling laat de as onder hoek draaien wanneer het wiel instuurt of de vooras inveert. Het koppel wordt daarbij via de lagerschalen van de kruiskoppeling van de ene vork naar de andere overgebracht. Bij uitvoeringen met twee kruiskoppelingen worden de hoeken en de stand van de vorken op elkaar afgestemd om snelheidsvariaties te beperken en een rustige krachtoverdracht naar de wielnaaf te behouden.

Controleer steeds het aantal splines, de splinediameter, de borging met seegerring of moer, de flensmaat en de positie van eventuele ABS-impulsringen. Een kniegewricht moet uitsluitend worden bepaald aan de hand van het chassisnummer van het voertuig. Visuele vergelijking, selectie op enkel modelnaam of enkel vergelijking van de buitenste vertanding volstaat nooit, omdat dezelfde voertuigserie verschillende voorassen, draagvermogens en aandrijfverhoudingen kan hebben.

Slijtage in de kogelbanen, kooi en loopvlakken veroorzaakt toenemende radiale of axiale speling. Typische klachten zijn een ritmisch klakkend geluid bij volledig ingestuurd wegrijden, schokken bij lastwisselingen en trillingen onder trekkracht.

Hef eerst de vooras veilig op, blokkeer het stuurhuis volgens de werkplaatsprocedure en controleer de steekas op voelbare speling. Meet radiale beweging met een meetklok op de as of naafflens; beoordeel de gemeten waarde altijd tegenover de tolerantie van de assenfabrikant. Draai het wiel langzaam terwijl een tweede monteur de aandrijflijn belast met ingeschakelde aandrijving. Een voelbare inkeping, schurend geluid of ongelijkmatige weerstand wijst op beschadigde loopbanen. Sluit wiellagerspeling, een versleten fuseepen en speling in stuurstangen eerst uit, aangezien deze gelijkaardige stuur- en klopklachten kunnen veroorzaken.

Vervang een kniegewricht wanneer de kogelbanen ingeslagen zijn, de kooi scheurtjes vertoont of de vertanding speling heeft. Gebruik uitsluitend het voorgeschreven homokinetische vet; universeel chassisvet heeft vaak onvoldoende drukbestendigheid en een ongeschikte basisolie voor deze toepassing.

Reinig de splines zorgvuldig, controleer de passing op bramen en monteer nieuwe borgmiddelen en voorgeschreven bevestigingsmoeren. Trek naaf- en flensverbindingen aan volgens het exacte aanhaalmoment en de eventuele hoekverdraaiing van de fabrikant. Braem kan, naast een brede beschikbaarheid van asaandrijfonderdelen, technisch ondersteunen bij de identificatie op chassisnummer en de correcte combinatie van kniegewricht en benodigde montageonderdelen.