Ruitenwissermechanisme

Het ruitenwissermechanisme zet de draaiende beweging van de ruitenwissermotor om in een gecontroleerde heen-en-weerbeweging van de wisserarmen. Dit mechanisme is bepalend voor een vrij zicht door de voorruit bij regen, sneeuw, opspattend vuil en pekel. In MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens bestaat de constructie doorgaans uit een wissermotor met tandwielkast, krukarm, trekstangen, kogelgewrichten, wisserassen en montagebeugels. Bij voertuigen met een brede of sterk gebogen voorruit, zoals MAN TGX, TGS, Lion’s City en Neoplan touringcars of Mercedes Actros, Arocs, Citaro en Tourismo, zijn slaghoeken, stanglengtes en asposities bijzonder voertuigspecifiek.

Ruitenwissermechanismen verschillen volgens cabineconstructie, voorruitbreedte, aantal wisserarmen, montagezijde, motorvermogen en elektrische aansturing. Een mechanisme voor een MAN TGL of TGM is bijvoorbeeld niet zonder meer uitwisselbaar met dat van een TGS, TGX of TG3. Ook bij Mercedes verschillen de systemen sterk tussen Atego, Axor, Actros, Antos, Econic, Sprinter, Vito en Citaro. Bij bussen en touringcars, waaronder MAN Lion’s Coach, Lion’s Regio en Neoplan Cityliner of Skyliner, komen langere wisserarmen en zwaarder uitgevoerde stangenstelsels voor wegens het grotere wisoppervlak en de hogere aerodynamische belasting.

De assen draaien in glijlagers of bronzen lagerbussen in het frame of in afzonderlijke ashuizen. Slijtagevrije werking vereist voldoende radiale passing, correcte axiale borging en een waterdichte afdichting aan de doorvoer door het frontpaneel. Corrosie op de wisseras, ingedrongen vocht of uitgedroogd vet verhoogt het draaimoment. Daardoor worden trekstangen, kunststof kogelkommen en de tandwieloverbrenging van de ruitenwissermotor overbelast. Onderdelen moeten altijd worden bepaald aan de hand van het chassisnummer van het voertuig. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit, omdat stekkerbezetting, stanggeometrie, parkeerstand en bevestigingspunten per uitvoering kunnen verschillen.

Een veelvoorkomend foutbeeld is een ruitenwisser die traag beweegt, op één positie blijft staan of slechts een beperkte slag maakt. Controleer eerst de zekering, relais, massa-aansluiting, multifunctionele schakelaar en voedingsspanning aan de motorstekker. Meet onder belasting met een multimeter: een duidelijke spanningsval tussen accu, voeding, massa en motor wijst op overgangsweerstand in kabelboom, connector of massapunt. Is de elektrische voeding correct, demonteer dan de wisserarmen en beoordeel het mechanische draaimoment van elke wisseras afzonderlijk.

Een vastgelopen as is herkenbaar aan roestvorming, zwaar draaien of zijdelingse speling in de lagerbus. Versleten kogelgewrichten veroorzaken een klikkend geluid, onregelmatige wisbeweging of een wisserarm die niet meer synchroon loopt. Let ook op scheuren in de krukarm, uitgeslagen boringen en losgekomen borgclips. Meet de radiale speling van de as met een meetklok; merkbare beweging onder handkracht duidt vaak op een uitgesleten lagerbus. Controleer tevens of de wisserarm op de conische of gesplineerde as niet is doorgeslipt. Een beschadigde vertanding kan de parkeerpositie doen verschuiven, ook wanneer motor en stangen nog functioneren.

Vervang een ruitenwissermechanisme volledig wanneer meerdere draaipunten vastzitten, trekstangen uitgeslagen zijn of de ashuizen door corrosie zijn aangetast. Losse trekstangen of lagerbussen vervangen is alleen verantwoord wanneer de overige delen binnen tolerantie functioneren en afzonderlijk beschikbaar zijn. Monteer het stangenstelsel in de voorgeschreven parkeerstand van de motor; een foutieve basispositie leidt tot botsende wisserarmen, onvoldoende wisbereik of schade aan de ruitrand. Draai moeren op de wisserassen met het voorgeschreven aanhaalmoment vast en gebruik geen vet op conische vertandingen, omdat dit doorslippen bevordert.

Na montage moeten intervalstand, lage en hoge snelheid, ruitensproeierfunctie en automatische terugkeer naar de parkeerpositie worden getest. Controleer daarbij dat de wisserbladen niet tegen elkaar, de raamrubber of de A-stijl lopen. Een correct passend mechanisme en technische ondersteuning bij montage helpen om stilstand en herhaalde demontage te beperken.