Dichtingsset cilinderkop

Een dichtingsset cilinderkop herstelt de afdichting tussen cilinderkop, motorblok en de aangesloten olie-, koelvloeistof-, inlaat- en uitlaatkanalen. Bij MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens moet de set steeds exact op basis van het chassisnummer worden bepaald. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit: motorgeneratie, emissienorm, cilinderdiameter, cilinderkopuitvoering, pakkingdikte, aantallen kleppen en koelkanalen kunnen verschillen binnen één motorfamilie. Dit geldt voor MAN D08, D15, D20, D26, D28, D30 en D38, en voor Mercedes OM 364, OM 366, OM 402, OM 421, OM 422, OM 441, OM 442, OM 457, OM 460, OM 501, OM 502, OM 503, OM 904, OM 906, OM 926, OM 934, OM 936, OM 470, OM 471 en OM 473.

Een complete dichtingsset bevat, afhankelijk van de motorvariant, een cilinderkopdichting, kleppendekselpakking, inlaat- en uitlaatspruitstukpakkingen, afdichtingen voor injectoren, klepsteelrubbers, O-ringen voor koelvloeistofkanalen en afdichtringen voor olieaanvoer- en olieretourleidingen. Bij common-railmotoren zoals MAN D26 en D38 of Mercedes OM 471 en OM 473 moeten ook de afdichtingen rond injectorhouders, EGR-aansluitingen en leidingdoorvoeren exact overeenstemmen met de toegepaste cilinderkop.

De cilinderkopdichting moet in staat zijn tegelijk hoge verbrandingsdruk, temperatuurwisselingen en vloeistofscheiding te verwerken. Meerlaagse stalen dichtingen bestaan doorgaans uit geprofileerde staalplaten met elastomeercoatings en nauwkeurig gevormde afdichtingsrillen rond cilinders, oliegalerijen en koelkanalen. Een cilinderkopdichting met vlamrand heeft rond elke verbrandingskamer een versterkte metalen afdichtring. Deze vlamrand concentreert de klemkracht rond de cilinderboring en voorkomt dat hete verbrandingsgassen tussen cilinderkop en motorblok doorblazen. Dat is vooral cruciaal bij zwaar belaste turbodiesels met hoge piekdrukken.

Cilinderkopdichtingen in overmaat zijn bedoeld voor motoren waarvan het cilinderkopvlak en/of motorblokvlak na kromtrekken, corrosie of brandschade vlakgeslepen is. Door materiaalafname verandert de afstand tussen cilinderkop en zuigerbodem. Een dikkere pakking compenseert die afname en bewaakt de vereiste zuigeruitsteek, compressieverhouding en vrije ruimte tussen zuigers, kleppen en cilinderkop. Kies een overmaat uitsluitend na meting van de bewerkingsdiepte, cilinderbusuitsteek en voorgeschreven pakkingklasse; een dikkere cilinderkopdichting mag nooit gebruikt worden om een kromme of gescheurde cilinderkop te maskeren.

Een defecte cilinderkopdichting veroorzaakt vaak koelvloeistofverlies zonder zichtbaar extern lek, overdruk in het expansievat, harde koelwaterslangen, witte uitlaatrook, onverklaarbare temperatuurstijging of motorolie met koelvloeistofverontreiniging. Bij lekkage tussen twee cilinders kunnen compressieverlies, onregelmatig stationair draaien, misfirecodes en vermogensverlies optreden. Let bij Mercedes OM 457, OM 460, OM 501 en OM 502 en bij MAN D20, D26 en D28 eveneens op lokale doorblaassporen aan de rand van de cilinderkopdichting.

Start de diagnose met een druktest van het koelsysteem op voorgeschreven testdruk en controleer het drukverlies gedurende voldoende stabilisatietijd. Voer vervolgens een CO₂-test of analyse van verbrandingsgassen in de koelvloeistof uit. Meet compressie of voer bij voorkeur een cilinderlektest uit; luchtbellen in het expansievat tijdens de lektest wijzen op een verbinding naar het koelcircuit. Controleer ook de vlakheid van cilinderkop en motorblok met een gekalibreerde rei en voelermaat, en meet cilinderbusuitsteek met een meetklok.

Demonteer de cilinderkop pas nadat de oorzaak van oververhitting is opgelost: controleer thermostaat, waterpomp, koelvloeistofradiator, EGR-koeler, koelvloeistofcircuit en eventuele injectorproblemen. Reinig de pasvlakken zonder groeven te maken, verwijder vloeistof uit boutgaten en gebruik nieuwe cilinderkopbouten en volg strikt de voorgeschreven aanhaalmomenten, hoekverdraaiingen en aantrekvolgorde. Monteer de juiste pakking droog en in de voorgeschreven oriëntatie. Technische ondersteuning bij identificatie op chassisnummer beperkt het risico op een verkeerde pakkingkeuze en onnodige stilstand.