Koelvloeistof

Koelvloeistof voert warmte af uit cilinderkoppen, cilinderbussen, EGR-koelers, compressoren en oliekoelers. De juiste koelvloeistof is daarom geen universeel verbruiksproduct, maar een functioneel onderdeel van het motorkoelsysteem. Bij MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens bepaalt de voorgeschreven specificatie de bescherming tegen corrosie, cavitatie, bevriezing, kalkafzetting en oververhitting. Zeker bij hoogbelaste motoren zoals MAN D20, D26 en D38 of Mercedes OM 457, OM 470, OM 471 en OM 473 kan een verkeerde vloeistof ernstige schade aan koelkanalen, waterpompen, koppakkingen en EGR-componenten veroorzaken.

Koelmiddelen bestaan doorgaans uit een mengsel van ethyleenglycol, gedemineraliseerd water en inhibitorenpakketten. Afhankelijk van de voertuig- en motorgeneratie worden conventionele silicaathoudende koelvloeistoffen, OAT-koelvloeistoffen (Organic Acid Technology) of hybride HOAT-varianten toegepast. Deze classificaties verschillen in inhibitorchemie, verversingsinterval en compatibiliteit met aluminium cilinderkoppen, gietijzeren motorblokken, rubberafdichtingen en soldeerverbindingen in radiateurs.

Gebruik nooit uitsluitend de modelnaam, bouwreeks, kleur of een visuele vergelijking van de bestaande vloeistof om koelvloeistof te kiezen. Rode, blauwe, groene of paarse kleurstoffen zijn geen betrouwbare technische classificatie. Bepaal de correcte specificatie altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig en de bijbehorende fabrieksvoorschriften. Dit is essentieel omdat binnen dezelfde MAN- of Mercedes-serie verschillende motorvarianten, radiateurmaterialen, EGR-koelers en onderhoudsvoorschriften kunnen voorkomen.

Verouderde of ongeschikte koelvloeistoffen verliezen hun corrosiewerende werking. In de werkplaats uit zich dit onder meer in bruine verkleuring, bezinksel in het expansievat, corrosie aan thermostaathuizen, lekkende waterpompasafdichtingen of dichtslibbende koelkanalen. Bij dieselmotoren met natte cilinderbussen kan onvoldoende cavitatiebescherming putcorrosie aan de buitenzijde van de bussen veroorzaken. Dit kan uiteindelijk leiden tot koelvloeistofverlies, overdruk in het expansievat of koelmiddel in de motorolie.

Start de diagnose met een visuele inspectie van radiateur, expansievat, slangen, slangklemmen, waterpomp, thermostaatbehuizing, EGR-koeler en warmtewisselaars. Voer vervolgens een druktest uit op het koude koelsysteem met de voorgeschreven testdruk van de expansievatdop. Controleer ook de dop zelf: een te vroeg openende overdrukklep verlaagt het kookpunt en kan lokaal koken rond de cilinderkop veroorzaken. Meet met een refractometer het glycolpercentage en daaruit volgend vriespunt; een onjuiste mengverhouding vermindert zowel vorstbescherming als warmteoverdracht. Gebruik pH-meting en, waar beschikbaar, teststrips voor inhibitorreserves om de conditie van het koelmedium te beoordelen.

Meng verschillende koelvloeistoftechnologieën niet zomaar. Een combinatie van incompatibele silicaat-, OAT- of HOAT-inhibitoren kan vlokvorming veroorzaken, waardoor radiateurlamellen, kachelradiateurs en smalle koelpassages in EGR-koelers beperkt doorstromen. Bij onbekende vloeistof, olieverontreiniging, roestvorming of een defecte koppakking is volledig aftappen en spoelen met geschikt spoelmiddel en gedemineraliseerd water noodzakelijk. Vervang bij ernstige contaminatie ook aangetaste slangen, expansievatdoppen en thermostaten.

Vul het systeem volgens de voorgeschreven mengverhouding en ontluchtingsprocedure. Luchtinsluitingen veroorzaken plaatselijke oververhitting, onstabiele temperatuurwaarden en onvoldoende cabineverwarming. Controleer na een proefrit het vloeistofniveau bij afgekoelde motor, lees foutcodes uit en vergelijk de temperatuurwaarden van koelvloeistoftemperatuursensoren met de werkelijke temperatuur via diagnoseapparatuur. Braem kan, op basis van chassisnummer, helpen bij de correcte identificatie van koelvloeistoffen en bijpassende onderdelen voor een betrouwbare herstelling.