Trekstang

Rechte trekstangen in de ophanging houden de assen op hun plaats ten opzichte van het chassis en nemen, afhankelijk van hun montagepositie, aandrijf-, rem- en dwarskrachten op. Versleten scharnierverbindingen laten ongewenste asverplaatsingen toe, met koersafwijkingen, klopgeluiden en onregelmatige bandenslijtage als gevolg. Deze asgeleidingsstangen zijn niet hetzelfde als stuurstangen of stabilisatorkoppelstangen: hun constructie en belastingsrichting bepalen welke vervanging technisch geschikt is.

Bij MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens verschilt de asgeleiding naargelang asconfiguratie, toegestane aslast en veringstype. Vooral luchtgeveerde bedrijfsvoertuigen gebruiken afzonderlijke geleidingsstangen. Er bestaan rechte langsgeleidingsstangen, dwarsgeleidingsstangen en driehoekige geleidingsarmen. Ze zijn niet onderling uitwisselbaar. Deze categorie omvat uitsluitend de rechte trekstangen die de assen op hun plaats houden, niet de driehoekige geleidingsarmen. Afhankelijk van de uitvoering worden rubber-metaalscharnieren of kogelgewrichten toegepast, met verschillende torsiestijfheden en toegestane hoekverdraaiingen.

Bepaal onderdelen altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit. Bij bijvoorbeeld MAN TGS en TGX, Mercedes Actros en Arocs, of bussen zoals MAN Lion's City en Mercedes Citaro zijn ook de ascode, ophangingsuitvoering en montagepositie bepalend. Voor bestelwagens zoals TGE en Sprinter moet eerst worden vastgesteld of de betreffende asconstructie een afzonderlijke trekstang gebruikt.

Controleer hart-op-hartlengte, oogdiameter, busbreedte, boutdiameter, hoekstand van de bevestigingen en eventuele verstelbaarheid. Stanglichamen bestaan, afhankelijk van de constructie, uit gesmeed staal of stalen buisprofielen met eindstukken. Bij rubber-metaalverbindingen bepalen elastomeersamenstelling, hechting en radiale stijfheid mede het rijgedrag. Een passende buitenmaat alleen garandeert dus geen juiste belastbaarheid.

Veelvoorkomende defecten zijn losgekomen rubber-metaalverbindingen, uitgescheurde bussen, corrosie rond de bevestigingsogen en speling in kogelgewrichten. Bonken bij lastwisselingen of een achteras die bij remmen lijkt mee te sturen, kan op defecte trekstangscharnieren wijzen. Verkeerde rijhoogte, versleten chassissteunen of losse bevestigingsbouten kunnen vergelijkbare klachten veroorzaken.

1. Veilig opstellen: blokkeer het voertuig en ondersteun chassis en assen volgens de werkplaatsinstructies. Vertrouw nooit uitsluitend op luchtbalgen. Gebruik voor spelingscontrole de voorgeschreven rijhoogte en belastingstoestand.
2. Visueel inspecteren: reinig de verbindingen en zoek naar rubberloslating, verschoven binnenbussen, beschadigde stofhoezen, roestsporen bij boutverbindingen en vervormde stanglichamen.
3. Speling meten: belast de verbinding gecontroleerd met een spelingsdetector of geschikte hefboom. Meet de relatieve verplaatsing tussen binnenbus, buitenhuis en steun met een meetklok. Onderscheid elastische rubbervervorming van vrije speling; vergelijk met de constructeursgrenzen.
4. Geometrie controleren: meet de rijhoogte op de voorgeschreven referentiepunten. Controleer daarna de aspositie en stuwhoek met asuitlijnapparatuur. Een afwijkende stuwhoek kan voortdurende stuurcorrecties en zaagtandslijtage verklaren.

Vervang verbogen, gescheurde of ernstig gecorrodeerde trekstangen volledig; richt of las ze niet. Losse scharnieren mogen uitsluitend worden vervangen wanneer daarvoor een goedgekeurde reparatieprocedure bestaat. Controleer dan de boring op ovaliteit en beschadiging, respecteer de voorgeschreven perspassing en gebruik persgereedschap dat de kracht op het juiste metalen onderdeel overbrengt.

Inspecteer aansluitende steunen en boutgaten: een nieuwe trekstang verhelpt geen uitgeslagen bevestiging. Monteer voorgeschreven nieuwe borgmiddelen en bouten en hanteer het juiste aanhaalmoment en eventuele hoekverdraaiing. Zet verbindingen met gebonden rubberbussen definitief vast op de voorgeschreven rijhoogte om permanente voorspanning te vermijden. Controleer overige geleidingsstangen op dezelfde as, verifieer de uitlijning en sluit af met een gecontroleerde proefrit. Zo voorkomt u dat terugkerende klachten ten onrechte aan banden of stuurinrichting worden toegeschreven.