Zuiger compressor

Een zuiger van de luchtcompressor is het centrale pomponderdeel in de motorisch aangedreven luchtcompressor van voertuigen met een pneumatisch remsysteem. De zuiger comprimeert aangezogen lucht in de cilinder, waarna de perslucht via de persleiding, luchtdroger en luchtdrukketels beschikbaar komt voor onder meer de bedrijfsrem, parkeerrem, EBS (Electronic Braking System)-functies en hulpverbruikers. Bij MAN vrachtwagens en bussen met persluchtsysteem, en bij Mercedes vrachtwagens en bussen, moet de juiste zuiger compressor altijd aan de hand van het chassisnummer worden bepaald. Visuele vergelijking, cilinderdiameter of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Zuigers voor luchtcompressoren verschillen volgens compressorserie, aantal cilinders, boringmaat, zuigerhoogte, diameter van de zuigerpen, ringgroefbreedte en de constructie van de drijfstangverbinding. Ook het materiaal is bepalend: veel uitvoeringen gebruiken een aluminium zuiger met stalen zuigerpen en afzonderlijke compressie- en olieschraapringen. De maatvoering tussen zuiger, cilinderwand en zuigerveren moet binnen zeer beperkte toleranties blijven. Te veel speling veroorzaakt luchtverlies en verhoogd olieverbruik; een te krappe passing kan leiden tot vastlopen door thermische uitzetting.

In MAN TGL-, TGM-, TGS- en TGX-modellen met bijvoorbeeld D08-, D20-, D26- of D38-motorfamilies, en in Mercedes Atego-, Axor-, Actros-, Arocs-, Citaro- en Tourismo-toepassingen met onder andere OM 904-, OM 906-, OM 457-, OM 460-, OM 470- of OM 471-motoren, kunnen compressoropbouw en aandrijving sterk verschillen. De compressor kan lucht- of vloeistofgekoeld zijn, een- of tweecilinderig uitgevoerd zijn en afhankelijk zijn van specifieke cilinderkoppen, kleppenplaten en drijfstangen. Controleer daarom naast het chassisnummer ook het compressortype en eventuele revisiemaat van cilinder of krukasmechanisme.

Een versleten compressorzuiger of gebroken zuigerveer uit zich meestal niet direct als een mechanisch defect, maar als onvoldoende luchtproductie. Typische foutbeelden zijn een trage drukopbouw, een compressor die langdurig blijft pompen, terugkerende waarschuwingen voor lage keteldruk of een luchtdroger die uitzonderlijk veel olieafscheiding vertoont. Olie in de persleiding, luchtdrukketels of regelventielen is een belangrijk signaal van versleten olieschraapringen, ingelopen cilinderwanden of beschadigde zuigers.

Start met een lektest van het pneumatische circuit, zodat externe luchtverliezen niet ten onrechte als compressorprobleem worden beoordeeld. Meet vervolgens de tijd tot systeemdrukopbouw volgens de voertuigspecificatie en controleer de drukregelaar en het ontlastcircuit. Controleer de persleiding op olienevel, verkoling en overmatige temperatuur. Bij uitbouw van de compressor worden zuigerdiameter, cilindertaper en ovaliteit gemeten met een buitenmicrometer en cilindermeetklok. Meet de eindspeling van de zuigerveren in de cilinder en de zijdelingse speling in de ringgroeven met voelermaatjes. Scheuren rond de zuigerpenboring, vastzittende ringen en verticale groeven in de cilinderwand vereisen doorgaans een volledige revisie of vervanging van de compressor.

Vervang een zuiger compressor niet zonder de oorzaak van de schade te onderzoeken. Oververhitting door een beperkte koelvloeistofdoorstroming, vervuilde aanzuiglucht, onvoldoende motorolievoorziening, een geblokkeerde persleiding of defecte drukregelaar kan een nieuwe zuiger snel opnieuw beschadigen. Reinig bij oliedoorlaat ook persleidingen, luchtdroger en luchtdrukketels; achtergebleven motorolie kan membranen, regelventielen en EBS-componenten aantasten.

Gebruik bij revisie steeds zuigers, zuigerveren, zuigerpennen en borgringen die voor dezelfde compressorvariant bedoeld zijn. Controleer de oriëntatie van zuigerveren, smeer contactvlakken met geschikte motorolie en borg de zuigerpen volgens de voorgeschreven montagewijze. Een correcte diagnose en selectie op chassisnummer beperken herhaalde stilstand en beschermen het volledige pneumatische remsysteem.