Steekassen

Steekassen brengen het aandrijfkoppel van het differentieel naar de wielnaven van aangedreven achterassen. In MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens werken zij onder hoge torsiebelasting, vooral bij zware belading, frequente starts, terreinwerk en gebruik van differentieelsperren. Afhankelijk van de asconstructie drijven steekassen de naaf rechtstreeks aan of zijn ze voorzien van een zonnewiel voor planetaire naafreducties. Een correcte steekas moet niet alleen qua lengte passen, maar ook overeenkomen met de vertanding, flensuitvoering, asdiameter, warmtebehandeling en het toegepaste differentieel- of naafreductietype. Selectie op enkel modelnaam of visuele vergelijking volstaat nooit: bepaal steekassen altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig.

Steekassen komen voor in uiteenlopende MAN TGL, TGM, TGA, TGS, TGX en TG3 vrachtwagens, maar ook in Mercedes Atego, Axor, Actros, Arocs, Antos en Econic. Bij oudere voertuigen zoals MAN F90, F2000 en M2000 of Mercedes SK en LN kunnen andere differentieelhuizen, steekasflenzen en splineprofielen toegepast zijn. Voor bussen, zoals MAN Lion’s City, Lion’s Coach, Mercedes Citaro en Tourismo, zijn de specificaties mede afhankelijk van aslast, overbrengingsverhouding en eventuele portaal- of naafreductieassen.

De meest voorkomende uitvoeringen zijn geflensde steekassen, steekassen met splines aan de differentieelzijde en steekassen met een integraal zonnewiel voor planetaire wielreducties. De as is doorgaans vervaardigd uit gelegeerd, gehard staal met een taaie kern en een slijtvast vertand oppervlak. De torsiestijfheid, diameter en splinepassing zijn berekend op het maximale motorkoppel en de reductie van de aandrijflijn. Bij voertuigen met krachtige motorfamilies zoals MAN D20, D26 en D38 of Mercedes OM 470, OM 471 en OM 473 is de correcte koppeling met het specifieke as- en differentieeltype daarom essentieel.

Een gebroken steekas veroorzaakt meestal directe aandrijfuitval aan één zijde, terwijl het voertuig bij een open differentieel vaak niet meer vooruitkomt. Minder evidente defecten zijn verdraaide splines, haarscheuren ter hoogte van de flensovergang, ingelopen zonnewieltanden en speling tussen steekas en differentieelvertanding. Typische klachten zijn een klakkend geluid bij lastwissels, schokken bij optrekken, ratelende geluiden uit de naafreductie of een afwijkend rijgedrag bij ingeschakelde differentieelsper.

Controleer eerst het oliepeil en de conditie van de transmissieolie in de achteras. Metaaldeeltjes, bronzen verkleuring of verbrande geur wijzen op interne slijtage van tandwielen, lagers of planetaire reductiedelen. Hef vervolgens de aangedreven as veilig op, blokkeer het voertuig en controleer beide wielzijden op omtrekspeling. Meet de verdraaiingsspeling aan de wielnaaf met een meetklok of markeer de flensstand en vergelijk de vrije slag links en rechts. Overmatige speling kan naast de steekas ook afkomstig zijn van satelliettandwielen, pignon-kroonwielcontact of naafreductietandwielen.

Na uitbouw moeten de splines volledig worden gereinigd en visueel gecontroleerd op afronding, putcorrosie, torsiescheuren en fretting. Controleer flensvlakken op vlakheid en meet de as op kromloop indien er aanwijzingen zijn voor een impactschade. Vervang een steekas nooit zonder ook de tegenvertanding in het differentieel, de planetaire naafreductie en de conditie van de wiellagers te beoordelen.

Gebruik bij montage steeds nieuwe bevestigingsbouten wanneer de fabrikant dit voorschrijft en respecteer het voorgeschreven aanhaalmoment en de aanhaalmethode, bijvoorbeeld moment-hoek. Reinig de pasvlakken zorgvuldig; vuil tussen flens en naaf kan slingering, boutbreuk of onvoldoende klemkracht veroorzaken. Vul na werkzaamheden aan de achteras de juiste transmissieolie volgens de voorgeschreven viscositeitsklasse en specificatie bij. Controleer ook de keerringen, omdat olieverlies de smering van differentieel, planetaire tandwielen en wiellagers snel in gevaar brengt.

Bij herhaaldelijke steekasbreuk moet de oorzaak verder worden onderzocht. Controleer dan onder meer overbelasting, verkeerde bandenmaat, vastlopende remmen, foutief gebruik van de differentieelsper en speling in de cardanas of differentieelophanging. Een zorgvuldig geïdentificeerde steekas en technische ondersteuning bij asreparaties helpen stilstand en herhaalde schade aan de aandrijflijn beperken.