ABS/EBS-sensoren

ABS (Anti-lock Braking System) en EBS (Electronic Braking System) gebruiken sensorsignalen om wielslip te herkennen en remingrepen te regelen. Wielsnelheidssensoren meten de rotatie van afzonderlijke wielen; remdruksensoren leveren bij daarvoor uitgeruste EBS-installaties terugkoppeling over de pneumatische remdruk. Signaaluitval kan waarschuwingsmeldingen, ongewenste regeling bij lage snelheid of uitschakeling van ondersteunende remfuncties veroorzaken. Een sensorfoutcode bewijst echter niet dat het meetelement defect is: ook bedrading, impulsringen en wiellagers beïnvloeden de meetkwaliteit.

ABS/EBS-sensoren behoren tot het remsysteem. Afhankelijk van de voertuiguitvoering en het remsysteem kunnen ze op de volgende plaatsen voorkomen:

1. Bij de wielnaven van de vooras: wielsnelheidssensoren meten de rotatie van de betreffende wielen. De remregeleenheid gebruikt deze signalen om dreigende wielblokkering te herkennen en de remdruk te regelen.
2. Bij de wielnaven van aangedreven assen, sleepassen en voorloopassen: wielsnelheidssensoren leveren signalen voor de ABS/EBS-regeling op de betreffende wielposities. Niet elke as of elk wiel heeft bij iedere uitvoering een afzonderlijke sensor.
3. Bij de wielnaven van aanhangwagens en opleggers: wielsnelheidssensoren geven de wielrotatie door aan het ABS/EBS van het getrokken voertuig, zodat dit de remdruk kan aanpassen bij dreigende wielblokkering.
4. In remmodulatoren of op daarvoor voorziene meetpunten in pneumatische remcircuits: remdruksensoren meten de aanwezige remdruk. Het EBS gebruikt deze terugkoppeling om de gevraagde en werkelijk opgebouwde remdruk te vergelijken en bij te regelen.
5. In de rempedaalmodule of remsignaalgever van daarvoor uitgeruste EBS-systemen: geïntegreerde sensoren registreren de remvraag van de bestuurder, bijvoorbeeld via pedaalverplaatsing of druk. De remregeleenheid gebruikt dit signaal om de gewenste remwerking te bepalen.

Bepaal ABS/EBS-sensoren altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit. Bij bijvoorbeeld MAN TGL, TGS en TGX, Mercedes Atego en Actros, bussen zoals Lion’s City en Citaro en bestelwagens zoals TGE en Sprinter verschillen sensortechniek, aansluitingen en montageposities per uitvoering. Asconfiguratie, remsysteemgeneratie en wielnaafuitvoering zijn bepalend voor de sensorselectie.

Passieve inductieve wielsnelheidssensoren werken met een getande ferromagnetische impulsring en genereren een wisselspanning waarvan frequentie en amplitude afhangen van het toerental. Actieve Hall- of magnetoresistieve sensoren hebben voeding nodig en werken, afhankelijk van de uitvoering, met een magnetische encoderring of geschikte tandkrans. Twee aansluitdraden betekenen dus niet automatisch dat een sensor passief is.

Controleer inbouwdiameter, insteeklengte, kabelroute, connectorcodering, penbezetting en de voorgeschreven luchtspleet. Bij remdruksensoren zijn meetbereik, toegestane overdruk, voedingsspanning, signaalkarakteristiek, schroefdraad en afdichtingsmateriaal bepalend. Niet elke druksensor is afzonderlijk vervangbaar; sommige zijn geïntegreerd in een remmodulator. Hanteer uitsluitend de drukwaarden en passingstoleranties van de betreffende uitvoering.

Terugkerende storingen na wielnaafwerkzaamheden wijzen vaak op een verkeerde sensorafstand, beschadigde encoderringen of onjuiste montage van wiellagers. Intermitterende meldingen tijdens sturen of inveren passen bij kabelbreuken en trekkrachten op connectoren. Corrosie onder de sensorhouder kan het meetelement verplaatsen; metaaldeeltjes op de sensorkop kunnen het signaal verstoren.

1. Lees foutcodes en actuele meetwaarden uit de remregeleenheid. Noteer betrokken wielpositie, rijsnelheid en bedrijfsomstandigheden. Onderscheid elektrische onderbrekingen van plausibiliteitsfouten.
2. Zet het voertuig veilig vast en ondersteun het volgens werkplaatsvoorschrift. Controleer kabelmantels, stekkerafdichtingen, contactpennen en bevestigingsclips. Meet voedingsspanning en spanningsverlies volgens het schakelschema.
3. Meet bij losgekoppelde passieve sensoren de weerstand met een multimeter en vergelijk met de fabrikantwaarde. Controleer daarna met een oscilloscoop het wisselspanningssignaal tijdens gecontroleerd draaien. Gebruik een weerstandsmeting niet als beoordelingsmethode voor actieve sensoren.
4. Controleer actieve sensoren met een geschikte meetadapter op voeding en stroom- of spanningsmodulatie. Vergelijk wielsnelheden bij gelijke draaisnelheid. Onderzoek periodieke signaaluitval op beschadigde tanden, encoderdefecten of rondloopafwijkingen; meet wiellagerspeling met een meetklok.
5. Vergelijk bij remdrukklachten de uitgelezen druk met een gekalibreerde manometer op het voorgeschreven testpunt. Controleer meerdere drukniveaus en drukopbouw voordat een remdruksensor wordt afgekeurd.

Reinig de sensorboring en controleer de klembus, indien aanwezig, op corrosie en klemkracht. Gebruik uitsluitend voorgeschreven montageproducten en stel de sensorpositie volgens de voertuiginstructies af: een zelfstellende inductieve uitvoering vraagt een andere werkwijze dan een vastgeschroefde actieve sensor. Houd kabels vrij van remschijven, scherpe randen en bewegende ophangingsdelen.

Maak pneumatische circuits vóór demontage van remdruksensoren drukloos. Respecteer afdichtingsvoorschriften en aanhaalmomenten. Wis na herstel de foutcodes, voer voorgeschreven kalibraties uit en controleer meetwaarden tijdens een veilige functietest. Bevestig dat foutmeldingen wegblijven voordat vrachtwagens, bussen en bestelwagens opnieuw worden vrijgegeven.