Steunen

Steunen voor achterspatborden vormen de dragende verbinding tussen het spatbord, het chassis, de asconstructie of een specifieke carrosseriebeugel. Zij moeten het spatbord stabiel positioneren rond de band, ook bij chassisverdraaiing, trillingen, hoge wieluitslag en belasting door opspattend water, sneeuw, modder en steenslag. Bij MAN TGL, TGM, TGA, TGS, TGX en TG3, Mercedes Atego, Axor, Actros, Arocs en Econic, maar ook bij achterassen met enkele of tandemconfiguratie, verschillen de steunen sterk in lengte, buighoek, bevestigingsvlak en materiaaluitvoering. Ook voor MAN TGE en Mercedes Sprinter bestaan voertuigspecifieke spatbordbeugels. Bepaal steunen daarom altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Achterspatbordsteunen zijn doorgaans uitgevoerd als verzinkte of gecoate stalen profielbeugels, ronde buissteunen of versterkte kunststof- en composietdragers. Stalen uitvoeringen bieden hoge buigstijfheid en zijn geschikt voor zware spatborddelen op trekkers, kippers en voertuigen in werfgebruik. Kunststof of composiet steunen beperken corrosie en gewicht, maar kunnen bij overbelasting scheuren rond de boutgaten of clipsverbindingen. Sommige systemen gebruiken verstelbare telescoopsteunen, afstandsbussen, rubberen trillingsdempers of klemblokken om toleranties in chassisbreedte en spatbordradius op te vangen.

De juiste uitvoering hangt af van de achterasconfiguratie, enkel- of dubbelluchtbanden, wielbasis, chassishoogte, achteroverbouw en de vorm van het gemonteerde spatbord. Een steun voor een trekker met wielafscherming boven de aandrijfas past bijvoorbeeld niet zonder meer op een bakwagen met tandemstel of een voertuig met een specifieke achterasconstructie. Controleer naast het onderdeelnummer de hart-op-hartafstand van de bevestigingsgaten, de diameter en schroefdraadklasse van de bevestigingsmiddelen, de inbouwhoek en de vrije ruimte tussen band, spatbord en veerweg. Een te korte of verkeerd gebogen beugel kan bij volledige invering bandcontact veroorzaken; een te lange steun leidt tot resonantie en scheurvorming.

De meest voorkomende defecten zijn corrosie aan stalen beugels, uitgeslagen boutgaten, vermoeiingsscheuren bij lasnaden, verbogen buisprofielen en losgekomen rubberen dempers. Vooral bij zoutstrooiing en intensief terreinwerk tast corrosie de coating aan rond klemverbindingen en montageplaten. Een klapperend spatbord, zichtbare scheefstand, terugkerende breuk van kunststof spatborden of schuursporen op banden wijzen vaak op een defecte steunconstructie in plaats van uitsluitend op een beschadigd spatbord.

Parkeer het voertuig vlak, borg het tegen wegrollen en ontlast indien nodig de as volgens de werkplaatsvoorschriften. Controleer eerst visueel op roestvorming, vervorming en haarscheuren. Meet vervolgens met een schuifmaat de gatdiameters en met een meetlint de afstand tussen de bevestigingspunten. Vergelijk links en rechts: een verschil in spatbordhoogte of in afstand tot het loopvlak duidt op een kromme drager, verschoven montageplaat of versleten bevestigingsrubber. Controleer bij luchtvering ook met het voertuig op rijhoogte of de band bij invering voldoende vrijloopt. Draai bevestigingsbouten na met een gekalibreerde momentsleutel volgens de voertuigspecificatie; overmatig aantrekken kan kunststof spatborden, isolatiebussen en trillingsdempers beschadigen.

Vervang een steun bij diepe corrosie, een zichtbare knik, ovale boutgaten, gescheurde lassen of wanneer de oorspronkelijke spatbordpositie niet meer reproduceerbaar is. Herstel door plaatselijk richten is bij dragende stalen beugels alleen verantwoord wanneer geen materiaalinsnoering, scheurvorming of aantasting van de corrosiebescherming aanwezig is. In de praktijk is vervanging meestal betrouwbaarder, zeker wanneer het voertuig frequent op slechte wegen of bouwplaatsen rijdt.

Monteer nieuwe steunen met passende bouten, borgmoeren, ringen en eventuele rubberbuffers. Reinig de montagevlakken op het chassis, behandel blank metaal tegen corrosie en vervang gecorrodeerde bevestigers mee. Controleer na montage de symmetrie, bandvrijloop en de stevigheid van het volledige spatbordsysteem. Een correcte pasvorm en technische ondersteuning bij de identificatie helpen stilstand en herhaalde schade aan spatborden te beperken.