Druklager

Het druklager, ook ontkoppelingslager genoemd, brengt de axiale bedieningskracht van de ontkoppelingsvork of concentrische hydraulische ontkoppelingscilinder over op de diafragmaveer van de koppelingsdrukgroep. Het lager moet daarbij kunnen roteren ten opzichte van de draaiende drukgroep en tegelijk gecontroleerd axiaal verplaatsen. Een correct werkend druklager is essentieel voor volledig vrijlopen van de koppelingsschijf, soepel schakelen en een betrouwbare bescherming van versnellingsbak en aandrijflijn. Bepaal een druklager altijd aan de hand van het chassisnummer; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Bij conventionele koppelingen schuift het druklager tijdens de werking axiaal over de geleidebus of geleidehuls rond de primaire as van de versnellingsbak. Deze geleidebus centreert het lager en bepaalt mede de vrije, rechte beweging richting de diafragmaveer. De binnenzijde van het lagerhuis of de draaghuls moet daarom zonder bramen, corrosie, groeven of kanteling over de geleiding bewegen. Beschadiging van deze bus veroorzaakt een zwaar lopend lager, onvolledig ontkoppelen en versnelde slijtage van lager, ontkoppelingsvork en drukgroep.

Afhankelijk van de uitvoering zijn er mechanisch bediende druklagers met ontkoppelingsvork, hydraulisch aangestuurde uitvoeringen en concentrische ontkoppelingscilinders waarbij lager en hydraulische cilinder één geheel vormen. De diameter van het contactvlak met de diafragmaveer, de axiale slag, de inbouwhoogte, de borging op de vork en de passing op de geleidehuls verschillen per koppeling en versnellingsbak. Dit geldt onder meer voor MAN-toepassingen met D08-, D20-, D26- en D38-motoren en Mercedes voertuigen met OM 906-, OM 457-, OM 460-, OM 470-, OM 471- of OM 473-motoren. Ook binnen dezelfde motorfamilie kunnen afwijkende koppelingen en transmissies zijn toegepast.

Een gierend, schurend of ratelend geluid dat uitsluitend hoorbaar is bij ingetrapt koppelingspedaal, wijst vaak op slijtage van het rollager of een beschadigd contactvlak. Trillingen in het koppelingspedaal kunnen ontstaan door een ongelijkmatig ingelopen druklager, vervormde vingers van de diafragmaveer of verkeerde uitlijning tussen motor en versnellingsbak. Moeilijk schakelen, kruipen met volledig ingetrapt pedaal of kraken bij het inschakelen van een versnelling kunnen duiden op onvoldoende axiale slag, lucht in het hydraulische circuit, lekkage van de hoofd- of hulpkoppelingscilinder of blokkering op de geleidehuls.

Controleer na demontage de geleidebus visueel en meet de buitendiameter op meerdere plaatsen met een micrometer. Vergelijk de metingen op slijtage, ovaliteit en groefvorming. Controleer ook de axiale speling van het druklager, de conditie van de ontkoppelingsvork, het draaipunt en de borgveren. Bij hydraulische systemen controleert u de slag van de ontkoppelingscilinder, de toestand van hydraulische vloeistof en mogelijke lekkage in de leidingaansluitingen. Een druklager mag uitsluitend met het voorgeschreven, dunne smeermiddel op de geleiding worden gemonteerd; overtollig vet kan op het frictiemateriaal van de koppelingsschijf terechtkomen.

Vervang een lawaaierig, stroef of verkleurd druklager niet zonder de oorzaak te onderzoeken. Hitteverkleuring wijst bijvoorbeeld op permanent contact met de diafragmaveer door een fout afgesteld mechanisme, een defecte hydraulische cilinder of een vastlopende geleidehuls. Vervang bij twijfel de complete koppelingskit met koppelingsschijf, koppelingsdrukplaat en druklager. Controleer tevens het vliegwiel, het vliegwiellager, de primaire asspiebanen, de krukasafdichting en de uitlijning van het koppelingshuis.

Bij voertuigen die veel manoeuvreren, zwaar geladen vertrekken of frequent in stop-startverkeer rijden, is preventieve vervanging vaak goedkoper dan ongeplande stilstand. Braem kan op basis van het chassisnummer helpen bij de technische identificatie van druklagers en bijhorende ontkoppelingscomponenten.