Vliegwiel

Het vliegwiel verbindt de krukas van de motor met de koppeling en zorgt voor een stabiele overdracht van het motorkoppel naar de versnellingsbak. Hiervoor is het vliegwiel a.d.h.v. vliegwielbouten gemonteerd op de krukas. Bij MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens dempt dit massieve onderdeel bovendien torsietrillingen uit de krukas en ondersteunt het een gelijkmatig stationair toerental. Afhankelijk van motor, versnellingsbak en koppelconcept gaat het om starre vliegwielen, getrapte uitvoeringen voor specifieke koppelingdiameters of dubbelmassavliegwielen met een geïntegreerd veer-dempersysteem. Het vliegwiel is voorzien van een starterkrans waarop de startmotor in werkt om de motor te starten. Het juiste vliegwiel wordt steeds gedetermineerd a.d.h.v. het chassisnummer van het voertuig.

Vliegwielen verschillen onder meer in buitendiameter, massa, krukasflens, centrering, boutpatroon, starterkrans en de positie van referentiemarkeringen. Bij motorfamilies zoals MAN D08, D20, D26 en D38 of Mercedes OM 904, OM 906, OM 457, OM 471 en OM 473 zijn deze parameters gekoppeld aan het exacte motortype, emissieniveau, koppelingstype en transmissie-uitvoering.

Bij modernere motoren speelt EDC, oftewel Electronic Diesel Control, een belangrijke rol. De EDC-motorstuurunit bepaalt injectietijdstip, ingespoten brandstofhoeveelheid en stationairregeling op basis van onder meer het krukassnelheidssignaal. Dit signaal wordt doorgaans geleverd door een inductieve of Hall-krukassensor die de tanden of referentieopeningen van de starterkrans detecteert. Een afwijkend aantal tanden, beschadigde triggerpunten, verkeerde montagepositie of onvoldoende sensorluchtspeling kan daarom leiden tot foutcodes voor krukassynchronisatie, startproblemen, noodloop, onregelmatig stationair draaien of een foutieve toerentellerweergave. Controleer bij vervanging steeds of de starterkrans, het signaalpatroon en de eventuele EDC-referentiemarkering exact overeenkomen met de originele uitvoering.

Veelvoorkomende foutbeelden zijn ratelende geluiden bij stationair draaien, trillingen bij wegrijden, bonken bij lastwissels, doorslippen van de koppeling, een verbrande geur of startproblemen door een beschadigde starterkrans. Bij dubbelmassavliegwielen veroorzaken versleten boogveren, interne glijlagers en vetverlies een te grote verdraaihoek of kantelspeling tussen primaire en secundaire massa. Bij starre uitvoeringen zijn hittekringen, blauwverkleuring, haarscheuren en groeven in het frictievlak meestal het gevolg van een oververhitte koppelingsschijf of een onvoldoende vrijlopende koppelingsdrukgroep.

Lees eerst EDC- en transmissiefoutcodes uit en controleer live-data van krukas- en nokkenassynchronisatie tijdens het starten. Meet vervolgens de accuspanning en spanningsval over massa- en startkabels, zodat een gebrekkige startmotor niet ten onrechte als een defecte starterkrans wordt beoordeeld. Na demontage controleert u het frictievlak met een rei en voelermaat op vervorming, de starterkrans op afgebroken of afgeronde tanden en de krukasflens op beschadigde pasvlakken. Meet bij een dubbelmassavliegwiel de radiale speling, axiale beweging en verdraaihoek volgens de voertuigspecifieke toleranties.

Vervang niet alleen het vliegwiel wanneer de oorzaak in het koppelingssysteem zit. Controleer altijd de koppelingsschijf, de koppelingsdrukplaat, het druklager, de ontkoppelingsvork, de krukaskeerring en het toplager. Aangezien vliegwielbouten rekbouten zijn die slechts eenmalig gebruikt kunnen worden, dienen deze bij elke hermontage van het vliegwiel verplicht te worden vervangen door nieuwe. Gebruik hiervoor het juiste aanhaalmoment en rotatiehoek. Een lekkende krukaskeerring kan het frictiemateriaal met motorolie verontreinigen, terwijl een defect hydraulisch druklager oververhitting en ongelijkmatige belasting veroorzaakt. Reinig het krukascontactvlak zorgvuldig. Vermijd vet op het frictievlak en controleer na montage de werking van startmotor, krukassensor en EDC-synchronisatie. Braem kan onderdelen op chassisnummer determineren en ondersteunt bij de technische beoordeling van nieuwe, gebruikte of gereviseerde vliegwielen.