Overdrukventiel

Een overdrukventiel beveiligt het pneumatische remsysteem tegen een te hoge luchtdruk in luchtketels, leidingen en ventielblokken. Het ventiel opent zodra de ingestelde aanspreekdruk wordt overschreden en voert perslucht af naar de atmosfeer. Daarmee beschermt het onder meer de luchtcompressor, luchtdroger, vierkringsbeveiligingsventielen, remventielen en remcilinders tegen overbelasting. Overdrukventielen worden toegepast op MAN vrachtwagens van F90, F2000, L2000, TGL, TGM, TGA, TGS, TGX en TG3, maar ook op Lion’s City-, Lion’s Coach- en Neoplan-bussen. Bij Mercedes komen zij voor in onder andere SK, Atego, Axor, Actros, Arocs, Econic, Citaro, Tourismo, Vario en Sprinter.

In luchtremcircuits betreft het doorgaans direct werkende, veerbelaste veiligheidsventielen met een gekalibreerde sluitveer, afdichtzitting en uitlaatopening. De openingsdruk is constructief vastgelegd en moet overeenkomen met de systeemdruk en de drukklasse van het betreffende circuit. Het ventiel mag niet worden gekozen op basis van uitsluitend draadmaat, uiterlijk of voertuigmodel. Aansluitingen kunnen verschillen in metrische of BSP-schroefdraad, leidingdiameter, afdichtprincipe, inbouwpositie en nominale aanspreekdruk. Bepaal overdrukventielen daarom altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Bij voertuigen met motorfamilies zoals MAN D08, D20, D26 en D38 of Mercedes OM 906, OM 936, OM 470, OM 471 en OM 473 hangt de uitvoering samen met de compressorcapaciteit, de opbouw van de persluchtvoorziening en aanwezige hulpverbruikers. Denk aan luchtvering, koppelingbediening, retarderregeling of deuren bij bussen. Een veiligheidsventiel is niet hetzelfde als een drukregelaar: de drukregelaar of compressorregelaar bepaalt de normale in- en uitschakeldruk van de luchtcompressor; het overdrukventiel grijpt uitsluitend in als onafhankelijke beveiliging bij een abnormale drukstijging.

Een voortdurend sissend overdrukventiel wijst niet automatisch op een defect ventiel. Controleer eerst met een gekalibreerde manometer de werkelijke druk in de betreffende luchtketel en vergelijk die met de voertuigspecificatie. Loost het ventiel pas boven zijn voorgeschreven aanspreekwaarde, dan ligt de oorzaak meestal bij een defecte compressorregelaar, een fout in de luchtdrogerregeling of een geblokkeerde stuurleiding. Loost het al bij een normale bedrijfsdruk, dan zijn een vermoeide drukveer, vervuilde afdichtzitting, corrosie of een beschadigd membraan mogelijke oorzaken.

Laat het systeem eerst volledig drukloos worden en beveilig het voertuig tegen wegrollen. Controleer vervolgens de leidingaansluitingen, de ventielbehuizing en de uitlaatopening op olieafzetting, roest, ijsvorming en mechanische schade. Bouw daarna gecontroleerd druk op en meet de aanspreek- en hersluitdruk. Een te kleine drukdifferentiatie tussen openen en sluiten, lekkage onder de nominale druk of een ventiel dat na aflaten niet opnieuw afdicht, vereist vervanging. Controleer tegelijk het luchtdrogerpatroon en de luchtcompressor op overmatige oliedoorlaat: olie en condensaat laten rubberafdichtingen zwellen en veroorzaken kleven van bewegende delen.

Vervang een overdrukventiel altijd compleet wanneer de zitting is ingeslagen, de behuizing gecorrodeerd is of de gemeten aanspreekdruk buiten tolerantie valt. Het afstellen, blokkeren of afdichten van een veiligheidsventiel is geen veilige herstelling. Reinig vóór montage de leiding en aansluiting, gebruik uitsluitend een voor perslucht toegelaten afdichtmiddel en voorkom dat afdichtresten in het ventiel terechtkomen. Respecteer het voorgeschreven aanhaalmoment, omdat een te hoge montagebelasting aluminium ventielblokken of conische schroefdraden kan beschadigen.

Bij terugkerende drukstoringen is een volledige controle van luchtcompressor, drukregelaar, luchtdroger en luchtketels noodzakelijk. Regelmatig condenswater aflaten en tijdig onderhoud aan de luchtdroger beperken corrosie en bevriezing. Een correct geselecteerd overdrukventiel ondersteunt zo de bedrijfszekerheid van het EBS (Electronic Braking System) en beperkt ongeplande stilstand van vrachtwagens, bussen en bestelwagens.