Retarder compleet

Een complete retarder of intarder levert slijtagevrije remwerking op de aandrijflijn en ontlast de bedrijfsremmen bij lange afdalingen en frequent afremmen. Bij de meeste zware toepassingen gaat het om een hydrodynamische hulprem: een rotor brengt vloeistof in beweging tegenover een stator, waarna de opgewekte warmte via een warmtewisselaar wordt afgevoerd. Bij een retarder gebeurt dit in een afzonderlijke eenheid die aan de aandrijflijn gemonteerd kan zijn, bijvoorbeeld achter de versnellingsbak. Een intarder werkt volgens hetzelfde hydrodynamische principe, maar is constructief in de versnellingsbak geïntegreerd. Bij een ZF-versnellingsbak kan de intarder aan de achterkant zitten en toch deel uitmaken van de versnellingsbak. Een complete eenheid omvat, afhankelijk van het type, onder meer de behuizing, rotor, stator, regeling en afdichtingen. Controleer vóór vervanging of ook de warmtewisselaar en aansluitingen deel uitmaken van de geleverde configuratie.

Retarders en intarders komen onder meer voor op MAN TGS en TGX met daarvoor geschikte ZF Ecosplit-, AS-Tronic- of TraXon-uitvoeringen, en op Mercedes Actros en Arocs met een passende transmissieconfiguratie. Ook touringcars zoals de MAN Lion’s Coach en Mercedes Tourismo kunnen een retarder of intarder hebben. De motorfamilie, bijvoorbeeld MAN D26 of Mercedes OM 471, bepaalt de retarder of intarder niet zelfstandig: transmissiecode, bouwjaar, bevestigingsflens, overbrengingsverhouding, koelcircuit en elektronische aansturing zijn eveneens bepalend. Onderdelen moeten daarom altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig worden bepaald. Visuele vergelijking of selectie op enkel de modelnaam volstaat nooit.

Voorbeelden van intarders zijn ZF Intarder-uitvoeringen bij geschikte ZF Ecosplit-, AS-Tronic- en TraXon-transmissies van MAN vrachtwagens en bussen. Voorbeelden van retarders als afzonderlijke eenheid zijn Voith-retarders bij daarvoor geschikte MAN- en Mercedes-bussen. Bij bepaalde Mercedes Actros- en Arocs-uitvoeringen komt ook een secundaire waterretarder voor. Bij busuitvoeringen met ZF EcoLife- of ZF Ecomat-versnellingsbakken en bij geschikte Allison 3000- of 4000-transmissies kan eveneens een geïntegreerde retarder zijn gemonteerd. Een secundaire waterretarder kan ook bij passende Mercedes PowerShift 3-configuraties voorkomen. Voorbeelden van relevante Mercedes PowerShift 3-versnellingsbakken zijn de G 230-12 en G 281-12; of een retarder aanwezig is, hangt af van de uitvoering. Welke uitvoering aanwezig is, hangt af van de transmissie en de voertuigconfiguratie.

Bij MAN vrachtwagens en bussen is de ZF Intarder een hydrodynamische hulprem die in de versnellingsbak geïntegreerd is. Deze komt voor bij bepaalde ZF-handgeschakelde en geautomatiseerde versnellingsbakken, waaronder AS-Tronic- en TraXon-uitvoeringen. De ZF Retarder R3500 / R4100 is een hydrodynamische hulprem die als afzonderlijke eenheid in de aandrijflijn is gemonteerd. Deze typen worden onder meer vermeld bij bepaalde MAN TipMatic-uitvoeringen. Sommige MAN-bussen gebruiken Voith DIWA-transmissies met een geïntegreerde retarder; de exacte uitvoering hangt af van het bustype en de transmissie.

Bij Mercedes vrachtwagens en bussen komt een hydrodynamische olieretarder voor die olie als werkvloeistof gebruikt om de aandrijflijn af te remmen. Deze komt voor bij verschillende generaties Mercedes-vrachtwagens. De Aquatarder SWR is een waterretarder van Voith die de koelvloeistof van de motor als remmedium gebruikt en werd onder andere aangeboden op bepaalde Mercedes Antos- en Arocs-uitvoeringen. De VIAB Turbo Retarder Clutch combineert een turbokoppeling met een retarder en wordt onder andere gebruikt bij zware Mercedes Arocs SLT-trekkers voor gecontroleerd vertrekken, manoeuvreren en afremmen.

Specifiek bij Mercedes-bussen kan een hydrodynamische retarder aanwezig zijn bij bepaalde busmodellen en transmissies. Ook de Secondary Water Retarder (SWR) komt voor: een geïntegreerde waterretarder die de koelvloeistof als remmedium gebruikt.

Maak bovendien onderscheid tussen systemen die transmissieolie gebruiken en uitvoeringen met een afzonderlijk vloeistofcircuit. Vloeistofspecificatie, vulprocedure, aansluitmaten en drukbereik moeten overeenkomen met de documentatie van de betreffende transmissie. Een mechanisch passende retarder of intarder is niet automatisch elektrisch of thermisch compatibel.

Typische klachten zijn onvoldoende remkoppel, vertraagde inschakeling, schokkerige regeling, vloeistoflekkage of een oplopende transmissie- of koelvloeistoftemperatuur tijdens langdurig remmen. Oorzaken lopen uiteen van versleten asafdichtingen en vervuilde regelkanalen tot onvoldoende koelcapaciteit, een defect regelventiel of interne schade aan rotor en stator. Een waarschuwing van het EBS (Electronic Braking System) bewijst op zichzelf geen mechanisch defect: het remsysteem kan de retarder of intarder ook preventief uitschakelen.

Begin met het uitlezen van foutcodes en actuele waarden, waaronder gevraagde en werkelijke retarder- of intarderwerking, vloeistoftemperatuur en eventuele druksignalen. Controleer vervolgens lekkages, vloeistofniveau en vloeistofkwaliteit volgens de voorgeschreven meetcondities. Meet de systeemdruk met een geschikte manometer op het voorgeschreven testpunt en vergelijk de waarde per regelstand met de fabrieksspecificatie. Verifieer temperatuurmetingen met een externe contactmeter en controleer de temperatuurontwikkeling aan in- en uitlaat van de warmtewisselaar. Beoordeel ten slotte stekkers, bedrading en koelvloeistofdoorstroming voordat de eenheid wordt uitgebouwd.

Bij een uitwendig lek of defecte sensor kan een gerichte herstelling volstaan. Vervanging van de complete retarder of intarder is verstandiger bij interne breuk, ernstige oververhitting, beschadigde behuizingspassingen of metaaldeeltjes in het vloeistofcircuit. Controleer na demontage de montagevlakken, afdichtingszittingen en axiale speling volgens de transmissiespecificaties; een nieuwe eenheid compenseert geen beschadigde aansluiting op de versnellingsbak. Spoel een vervuild circuit, herstel de oorzaak van koelingsproblemen en gebruik de voorgeschreven vloeistof en afdichtingen. Rond de montage af met foutcodecontrole en een proefrit onder gecontroleerde belasting. Bij twijfel over de uitvoering kan technische ondersteuning helpen om de retarder of intarder aan de juiste transmissieconfiguratie te koppelen.