Kleppenplaat

De kleppenplaat vormt het centrale gaswisselorgaan van de luchtcompressor in pneumatische remsystemen. Deze plaat draagt de aanzuig- en perskleppen, scheidt de cilinderkamer van de compressorcilinderkop en bepaalt samen met afdichtingen, klepveren en klepdeksels het effectieve compressierendement. Bij MAN vrachtwagens zoals TGL, TGM, TGS en TGX met onder meer D08-, D20-, D26- of D38-motoren, en Mercedes voertuigen zoals Atego, Axor, Actros, Arocs en Citaro met bijvoorbeeld OM 904-, OM 906-, OM 457-, OM 470- of OM 471-motoren, verschilt de uitvoering per compressorvariant. Bepaal een kleppenplaat daarom altijd aan de hand van het chassisnummer en de aanwezige compressoridentificatie. Visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

Een kleppenplaat bevat doorgaans plaatkleppen of veerstaalkleppen voor de inlaat- en perszijde. Tijdens de neergaande zuigerslag opent de aanzuigklep door onderdruk; tijdens de opgaande slag sluit deze en opent de persklep zodra de cilinderdruk hoger wordt dan de druk in de persleiding. De klepplaat moet daarbij hoge cyclische belastingen, temperatuurwisselingen en persdrukken van het luchtsysteem weerstaan. De geometrie van doorlaatpoorten, kleplift, veerkracht en afdichtvlak bepaalt rechtstreeks de vulgraad en opbouwsnelheid van de luchtdruk.

Er bestaan enkel- en meertrapscompressoren, luchtgekoelde en via motorkoelvloeistof gekoelde uitvoeringen, met verschillende boringdiameters, kanaalpatronen en bevestigingsafstanden. Ook de dikte van de kleppenplaat, het aantal perskanalen en de positie van olie- en koelvloeistofdoorvoeren verschillen. Een ogenschijnlijk identieke plaat met afwijkende doorlaatdiameter of pakkingpatroon kan onvoldoende luchtlevering, lekkage tussen cilinder en koelcircuit of voortijdig breken van kleptongen veroorzaken.

Typische defecten zijn gebarsten kleptongen, vermoeide klepveren, ingeslagen afdichtvlakken, kromgetrokken platen en koolafzetting rond de perspoorten. Olieverbruik van de compressor, oververhitting of vochtverontreiniging in de perslucht versnellen deze schade. In de praktijk uit dit zich door een trage drukopbouw, frequent inschakelen van de compressorregeling, onvoldoende systeemdruk, olie in de luchtdroger of terugslag via de inlaat. Bij bussen met veel stop-startgebruik en vrachtwagens met intensieve pneumatische verbruikers vallen deze symptomen vaak sneller op.

Controleer eerst de drukopbouwtijd volgens de voertuigspecificatie en lees foutcodes uit van ECU (Electronic Control Unit) en EBS (Electronic Braking System). Meet vervolgens de druk vóór en na de luchtdroger met een gekalibreerde manometer. Een groot drukverlies kan ook worden veroorzaakt door lekkende leidingen, een defecte drukregelaar of een lekkend vierkringsbeveiligingsventiel. Sluit deze externe oorzaken uit voordat de compressor wordt geopend. Controleer bij vermoeden van interne lekkage de persleiding op overmatige olienevel en beoordeel de koelvloeistof op olie-inslag.

Demonteer de compressor op een schone werkbank en controleer cilinderkop, zuiger, cilinderwand, glijlagers en persleiding gelijktijdig. Meet de vlakheid van kleppenplaat en cilinderkop met een rei en voelermaat; vervang onderdelen bij zichtbare kromtrekking, corrosieputten of beschadigde afdichtvlakken. Hergebruik geen ingedrukte metalen afdichtingen en monteer nieuwe pakkingen volgens het voorgeschreven aanhaalmoment en de correcte boutvolgorde. Te hoge boutspanning vervormt de plaat; te lage voorspanning veroorzaakt druk- of koelvloeistoflekkage.

Na montage moet de compressor druk snel en stabiel opbouwen, zonder abnormale temperatuurstijging aan de persaansluiting. Vernieuw bij olieverontreiniging ook het droogpatroon van de luchtdroger en reinig betrokken persleidingen. Dankzij technische ondersteuning en een ruime voorraad kan Braem helpen om de juiste kleppenplaat voor de specifieke compressorconfiguratie te bepalen en stilstand te beperken.