Motorblok

Het motorblok is de dragende basis van de verbrandingsmotor en bepaalt de geometrische nauwkeurigheid van cilinders, hoofdlagers, axiaal lagers, koelkanalen en oliekanalen. In MAN en Mercedes vrachtwagens, bussen en bestelwagens moet het motorblok hoge verbrandingsdrukken, thermische belasting en torsiekrachten van de krukas en aandrijflijn langdurig verwerken. Afhankelijk van de motorfamilie gaat het om gietijzeren motorblokken met natte of droge cilinderbussen of om motorblokken met rechtstreeks geboorde cilinders in het motorblok. Op het motorblok worden alle cruciale onderdelen gemonteerd die de motor laten draaien, ademen en koelen. Aan de bovenkant wordt de cilinderkop gemonteerd. Aan de binnenkant en de onderkant wordt de krukas, de zuigers, de drijfstangen en het carter gemonteerd. Aan de zij-, de voor- en de achterkant wordt het distributiesysteem, de waterpomp, het oliefilterhuis, de oliepomp, de vliegwielkast en de motorsteunen gemonteerd. Een passend motorblok moet altijd aan de hand van het chassisnummer worden bepaald.

Motorblokken verschillen onder meer in het aantal cilinders, cilinderdiameter, slag, boringafstand, hoogte van het dekvlak, cilinderbuszittingen, positie van oliegalerijen en uitvoering van de hoofdlagerschalen. Bij MAN D08-, D20-, D26- en D38-motoren zijn blokken niet zonder meer onderling uitwisselbaar, ook niet wanneer de cilinderinhoud of het aantal cilinders overeenkomt. Hetzelfde geldt voor Mercedes-motorfamilies zoals OM 904, OM 906, OM 926, OM 457, OM 460, OM 471 en OM 473. Variaties in EGR-configuratie, compressieverhouding, krukaslagerdiameter, sensoraansluitingen en bevestigingspunten voor hulpaggregaten, zoals de dynamo, de startmotor en de aircocompressor, bepalen de correcte uitvoering.

Controleer bij een vervangmotorblok daarom niet alleen het motor- of gietnummer, maar ook de maatvoering van de cilinderboringen, de hoofdlagertunnel, de passing van cilinderbussen en de aansluitingen voor koelvloeistof, motorolie en carterventilatie. Bij motorblokken met vervangbare natte cilinderbussen is vooral de busuitsteking boven het dekvlak kritisch. Een onvoldoende of ongelijke uitsteking verhindert de juiste afdichting van de cilinderkoppakking.

Scheuren in het motorblok ontstaan vaak door bevroren koelvloeistof, lokale oververhitting, cavitatie rond de cilinderbussen of een defecte cilinderkoppakking die langdurig verbrandingsgassen in het koelsysteem blaast. Andere veelvoorkomende defecten zijn corrosie in koelmantelruimten, uitgeslagen hoofdlagernesten, beschadigde draadgaten voor cilinderkopbouten en erosie van de buszittingen. Praktische symptomen zijn koelvloeistofverlies zonder zichtbare externe lekkage, motorolie met koelvloeistofverontreiniging, oplopende koelcircuitdruk, herhaaldelijke cilinderkoppakkingdefecten of een te lage oliedruk ondanks correcte oliepomp en motorolieviscositeit.

Demonteer het blok volledig en reinig olie- en koelkanalen voordat metingen worden uitgevoerd. Controleer het dekvlak met een gekalibreerde rei en voelermaat op kromtrekking; meet vervolgens cilinderboringen op meerdere hoogtes en onderling loodrechte richtingen met een binnenmicrometer. Zo worden ovaliteit, coniciteit en slijtage tegenover de reparatiemaat vastgesteld. Meet de hoofdlagertunnel met een lijnboormeter en controleer de lagerpassing met voorgeschreven meetklokken of plastigage bij proefmontage. Magnetisch scheuronderzoek is geschikt voor ferromagnetische gietijzeren blokken; aanvullend kan een afpersproef van de koelmantel verborgen lekken aantonen.

Een motorblok is alleen herstelbaar wanneer dekvlak, cilinderboringen, buszittingen en hoofdlagertunnel binnen de toegelaten revisietoleranties blijven. Bij ernstige cavitatie, een gescheurde hoofdlagerschotconstructie, diepe corrosie rond de cilinderbusafdichtingen of structurele scheuren is vervanging noodzakelijk. Monteer bij revisie altijd passende cilinderbussen, zuigers, hoofdlagerschalen, drijfstanglagers, kernpluggen en afdichtingen volgens de voorgeschreven maatklassen. Spoel ook de oliekoeler en oliekanalen grondig: achtergebleven metaaldelen kunnen de krukas of turbo onmiddellijk opnieuw beschadigen.

Voor een snelle en technisch verantwoorde herstelling zijn nieuwe, gereviseerde en gecontroleerde occasie-motorblokken beschikbaar. Technische ondersteuning bij identificatie op chassisnummer helpt verkeerde bestellingen, montageproblemen en onnodige stilstand van vrachtwagens, bussen en bestelwagens te voorkomen.