Remnokkenas

Een remnokkenas is het mechanische bedieningsorgaan in pneumatisch bediende trommelremmen. Via de remregelaar of automatische slack adjuster wordt de slag van de remcilinder omgezet in een draaibeweging. De S-vormige nokken aan het uiteinde drukken daarbij de remschoenen gecontroleerd tegen de binnenwand van de remtrommel. Remnokkenassen worden vooral toegepast op assen van MAN F90, F2000, M2000, L2000, TGL, TGM, TGA, TGS en TGX vrachtwagens, MAN Intercity-, Lion’s City- en Lion’s Coach-bussen, evenals Mercedes SK, Atego, Axor, Actros, Arocs, Econic, Citaro, Intouro en Tourismo. Ook bij voertuigen voor bouwtransport, terreinwerk en intensief stadsvervoer blijven trommelremmen relevant wegens hun gesloten constructie en weerstand tegen vuilbelasting.

Een remnokkenas is nooit uitsluitend op basis van het voertuigmodel te selecteren. Het correcte onderdeel moet altijd aan de hand van het chassisnummer van het voertuig worden bepaald; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit. Binnen één voertuigserie kunnen verschillen voorkomen in asfabrikant, trommelremdiameter, remschoenbreedte, linker- of rechteruitvoering, splines, lagerbussen, afdichtingen en de positie van de remregelaar.

Technisch bestaan er remnokkenassen met verschillende asdiameters, effectieve lengtes, splineprofielen en nokgeometrieën. De S-nok moet exact overeenkomen met de remankerplaat en de voorgeschreven remschoenen. Een afwijkende nokradius of verkeerde aslengte verandert de spreiding van de remschoenen, de benodigde slag van de remcilinder en de beschikbare remkracht. Let ook op de passing van de lagerbussen in de remankerplaat: te veel radiale speling veroorzaakt een scheef aangrijpende nok, terwijl een te krappe passing tot vastlopen kan leiden. Afhankelijk van de uitvoering worden geharde stalen remnokkenassen gecombineerd met glijlagers, bronzen lagerbussen, kunststof bussen, stofringen en afdichtringen.

Slijtage ontstaat meestal niet op de nok zelf, maar in de lagerpunten, splines en contactvlakken tussen de S-nok en de rolletjes van de remschoenen. Kenmerkende foutbeelden zijn ongelijkmatige remvoering-slijtage, een trekkend voertuig bij remmen, onvoldoende remkracht op één wiel, verhoogde remcilinderslag, warme remtrommels of een rem die na loslaten niet volledig vrijloopt. Corrosie door water, pekel en stof, beschadigde afdichtingen of ingevreten lagerbussen zijn bij bussen en terreinvoertuigen veelvoorkomende oorzaken.

Blokkeer het voertuig, ontlucht het betrokken remcircuit volgens de werkplaatsprocedure en demonteer remtrommel, remschoenen en remregelaar. Controleer eerst of de automatische remregelaar correct functioneert; een foutieve afstelling kan dezelfde symptomen geven als een versleten remnokkenas. Meet vervolgens de radiale speling van de as ter hoogte van de lagerbussen met een meetklok. Vergelijk de gemeten waarde met de tolerantie van de as- of remfabrikant. Controleer de splines op afronding, torsieschade en fretting-corrosie. Inspecteer de S-nokken op vlakslijtage, groefvorming, haarscheuren en blauwverkleuring door thermische overbelasting. Draai de as met de hand: de beweging moet gelijkmatig verlopen, zonder voelbare blokkering of schokkerig gedrag.

Vervang een remnokkenas wanneer de nokken ingesleten zijn, de as verbogen is, de splineverbinding speling heeft of de lagerpassing buiten tolerantie ligt. Monteer bij voorkeur ook nieuwe lagerbussen, afdichtingen en, indien versleten, remschoenrolletjes. Hergebruik van beschadigde bussen veroorzaakt snel opnieuw speling en kan nieuwe remvoering ongelijkmatig afslijten. Reinig de boring in de remankerplaat grondig en pers lagerbussen recht in, zonder beschadiging van het glijvlak. Gebruik uitsluitend het voorgeschreven hitte- en waterbestendige smeermiddel op de smeerpunten; vet op remvoering, remtrommels of frictievlakken is onaanvaardbaar.

Na montage moeten remschoenen, terugtrekveren, remregelaar en remcilinderslag als één systeem worden gecontroleerd. Stel de trommelrem af volgens de voertuigspecificatie en voer een remtest uit op een geschikte remmentestbank. Een correcte remnokkenas herstelt niet alleen een gelijkmatige remwerking, maar beperkt ook oververhitting, trommelschade en ongeplande stilstand. Beschikbaarheid van technische onderdelen en ondersteuning bij identificatie op chassisnummer helpt daarbij om herstellingen zonder verkeerde passing uit te voeren.