Injectiepomp

Een mechanische lijninjectiepomp doseert en verdeelt dieselbrandstof afzonderlijk per cilinder. In tegenstelling tot een common-railsysteem beschikt dit type brandstofpomp over meerdere pompelementen: elke cilinder heeft een eigen plunjer, cilinderbus en persklep. De nokkenas in de pomp bedient de plunjers op het exacte injectiemoment, terwijl de tandheugel en regelorganen de ingespoten brandstofhoeveelheid bepalen. Lijnpompen komen onder meer voor op oudere MAN D28-motorvarianten en Mercedes-motorfamilies zoals OM 364, OM 366, OM 402, OM 421, OM 422, OM 441 en OM 442. Niet iedere uitvoering binnen deze motorfamilies gebruikt dezelfde pomp, regelaar, aandrijving of persklephouder. Bepaal een injectiepomp daarom altijd aan de hand van het chassisnummer, het motornummer en het oorspronkelijke pomptype; visuele vergelijking of selectie op enkel modelnaam volstaat nooit.

De lijninjectiepomp wordt doorgaans aangedreven via tandwielen vanaf de distributiezijde van de motor. De pompaspositie bepaalt, samen met het statische afstelpunt en eventuele automatische inspuitvervroeging, het injectietijdstip. Elke plunjer bouwt tijdens zijn persslag een zeer hoge brandstofdruk op, waarna de persklep de brandstof via de hogedrukleiding naar de betreffende verstuiver voert. De effectieve opbrengst wordt bepaald door plunjerdiameter, plunjerslag, helixgeometrie, tandheugelstand en pomptoerental.

Bij vervanging moet niet alleen het aantal cilinders overeenkomen. Controleer ook de draairichting, hartafstand en uitvoering van de aandrijfflens, het type mechanische of pneumatische regelaar, de aanwezigheid van een stopmagneet, de aansluiting van de brandstofretour en de kalibratiecode van de pompelementen. Een pomp van een OM 366 kan bijvoorbeeld uiterlijk vergelijkbaar zijn met een uitvoering voor een andere toepassing, maar verschillen in brandstofcurve, maximumtoerental of vervroegingskarakteristiek. Dat veroorzaakt rookvorming, oververhitting, vermogensverlies of motorschade.

Slijtage ontstaat vooral door water, corrosie, paraffinevorming, onvoldoende filtratie of vervuilde dieselbrandstof. Ingesleten plunjer-cilindercombinaties veroorzaken interne lekkage waardoor de pomp onvoldoende druk en opbrengst levert, vooral bij warme motor. Vastlopende regelstangen, versleten regelaargewichten, lekkende perskleppen en defecte asafdichtingen leiden respectievelijk tot onregelmatig toerental, ongecontroleerd opspoelen, drukverlies, brandstoflekkage of verdunning van motorolie met dieselbrandstof. Typische foutbeelden zijn moeilijk warm starten, cilinderuitval, dieselkloppen, zwarte of witte rook, ongelijk stationair draaien en een duidelijk verschil in uitlaatgastemperatuur tussen cilinders.

Start de diagnose bij de basis: controleer de brandstoftank op water en vervuiling, vervang de brandstoffilters, inspecteer aanzuig- en retourleidingen op luchtinslag en meet de voordruk aan de pompaanvoer. Controleer vervolgens het statische inspuittijdstip met de voorgeschreven merktekens, meetklok of timing-pin volgens de motoruitvoering. Vergelijk de openingsdruk en het sproeibeeld van alle verstuivers, want defecte verstuivers kunnen dezelfde symptomen geven als een defecte lijnpomp. Met een cilinderuitschakeltest, rookmeting en controle van de uitlaattemperaturen kan een afwijkend cilinderpaar verder worden geïsoleerd.

Een lijninjectiepomp mag na herstelling of revisie niet zonder testbankcontrole worden gemonteerd. Op een gespecialiseerde dieseltestbank wordt de pomp aangedreven op vastgelegde pomptoerentallen en worden de opbrengsten per pompelement gemeten in maatcilinders. De revisiespecialist controleert daarbij de leveringshoeveelheid, cilinderonderlinge afwijking, begin van levering, werking van de regelaar, stopfunctie, retourdebiet en eventuele vervroegingsinrichting. Plunjers, cilinderbussen, perskleppen en afdichtingen worden enkel hergebruikt wanneer hun slijtage en passing binnen de fabriekstoleranties vallen. Na montage moeten de aandrijving, het injectietijdstip en de ontluchting nauwkeurig worden ingesteld om kostbare stilstand van vrachtwagens, bussen en bestelwagens te vermijden.

Vervang bij een pompdefect steeds de brandstoffilters en reinig het volledige lage-drukcircuit. Spoel ook de tank wanneer water, metaaldeeltjes of biologische vervuiling werden vastgesteld. Controleer de hogedrukleidingen op corrosie, beschadigde conussen en spanningsscheuren; leidingen mogen niet geforceerd worden uitgelijnd. Monteer de injectiepomp spanningsvrij, met correcte pakkingen en voorgeschreven aanhaalmomenten. Een gereviseerde pomp die correct op testbank is afgesteld en gekoppeld wordt aan gecontroleerde verstuivers biedt een voorspelbare brandstofdosering en beperkt rook, verbruik en ongeplande werkplaatsbezoeken.